Skip to main content

Zoekstrategie: Snel aan de slag

Waarover gaat deze LibGuide?

Deze LibGuide gaat over efficiënt en effectief informatie zoeken. Elk onderzoek omvat de volgende fasen: een onderwerp kiezen en afbakenen, formuleren van een probleemstelling, informatie zoeken, informatie verwerken, schrijven.

Wat is een zoekstrategie?

Een zoekstrategie is een manier van informatie zoeken (een werkwijze) die gericht is op efficiënt en effectief vinden van informatie die je nodig hebt om je onderzoeksvraag te beantwoorden.

Neem de tijd

Een zoekstrategie bedenken kost tijd! Zorg dat je zo vroeg mogelijk begint met bedenken waar je over wilt schrijven.

4 vragen voor een effectieve zoekstrategie

  1. Wat zoek ik?
    a. Over welk onderwerp zoek je informatie?
    b. In welk type document kun je die informatie vinden?
     
  2. Waar zoek ik?
    Kies de meest geschikte databank/catalogus/website, etc.; dat is afhankelijk van het antwoord op vraag 1a en 1b. De UB geeft per vakgebied toegang tot zoeksystemen.
     
  3. Hoe zoek ik?
    a. Zoek efficiënt: gebruik relevante zoektermen en benut de functionaliteit van databank/zoekmachine etc.
    b. Er zijn verschillende zoekmethodes. De bibliografische (met zoektermen zoeken in wetenschappelijke zoekmachines) en de sneeuwbalmethode (uitgaan van iets wat je al hebt) zijn de belangrijkste. Hoe je deze methodes precies kunt inzetten hangt af van de mogelijkheden die de zoekmachine biedt.
     
  4. Hoe selecteer/beoordeel ik?
    a. Geeft de gevonden informatie antwoord op je onderzoeks(deel)vraag en
    b. is de kwaliteit van deze informatie goed?

Zoektermen combineren en afbreken op de stam

Als je in een zoekactie meer dan één zoekterm gebruikt zoeken bijna alle zoekmachines naar documenten waar alle genoemde termen in voorkomen. Wil je iets anders dan moet je dat zelf aangeven met zogenaamde operatoren.

Voorbeeld: Je bent op zoek naar informatie over de voortplanting van bidsprinkhanen. Dan zou je zoiets op kunnen bouwen:
reproduction AND ("praying mantis" OR crickets) NOT sport*

De operatoren die je meestal kunt gebruiken zijn:

AND: beide termen moeten voorkomen. Voorbeeld: mode AND Nederland.

OR: minimaal één van de termen moet voorkomen. Voorbeeld: mode OR trend OR hype

NOT: de term mag niet voorkomen. Voorbeeld: mode NOT kleding

"...  ...": termen moeten in exact deze volgorde voorkomen. Voorbeeld: "Franse revolutie"

Bij ingewikkelde zoekvragen moet je zelf met haakjes aangeven hoe de zoekmachine er mee om moet gaan.

* : door een asterisk achter de 'stam' van een woord te plaatsen zoek je op alle mogelijke uitgangen.

Bijvoorbeeld: govern* om in één keer te zoeken naar government, governments, governed, governing, governance, governmental, governs, ...
N.B. Dit kan niet in Google-sites!

LET OP! Operatoren en de betekenis van operatoren kunnen verschillen per database.

zoekmethodes

  • Sneeuwbalmethode: zoeken op basis van de kenmerken (auteur, verwijzingen, citaties, trefwoorden etc.) van een publicatie die je al hebt gevonden. Het gaat vaak heel simpel door links te volgen in een zoekmachine, literatuurdatabase of verwijzingen uit de literatuurlijst in een boek. Je vindt met deze methode alleen oudere literatuur.
     
    Citatiezoeken is een speciale vorm van de sneeuwbalmethode waarbij je citatielinks volgt. Je vindt met deze methode recentere literatuur.
     
  • Systematische methode: met zelfbedachte zoektermen zoeken in een zoekmachine die literatuur op een bepaald vakgebied (of alle vakgebieden) doorzoekbaar maakt ongeacht beschikbaarheid.
     
  • Catalogusmethode: met zelfbedachte zoektermen zoeken in een zoekmachine die literatuur in een bepaalde (papieren of digitale) collectie/verzameling doorzoekbaar maakt.

Wat heb je aan een zoekstrategie?

Met een zoekstrategie ga je doelgericht te werk. Je vergoot zo de kans op het vinden van relevante informatie. Door gericht te zoeken krijg je gericht resultaat terug en ben je minder tijd kwijt met het lezen van irrelevant materiaal.

Zoekstrategieën zijn afhankelijk van wat je weet, wat je moet weten, wat je nog niet weet en wat in het vakgebied gebruikelijk is.

Tips voor zoektermen

  • zelfstandige naamwoorden uit de zoekvraag
  • synoniemen, antoniemen
  • verbasteringen
  • vertalingen
  • bredere/smallere termen
  • afkortingen/voluit
  • alternatieve spelling
  • enkelvoud/meervoud
  • personen en instanties die belangrijk zijn voor je onderwerp
  • plaats/tijd/stroming

Meer weten over zoektermen bedenken? Zie de aparte Libguide Zoektermen bedenken .