Skip to main content

Jurisprudentie: Snel aan de slag

Waarover gaat deze LibGuide?

Deze LibGuide geeft aan waar je jurisprudentie en annotaties kunt vinden en geeft een globaal overzicht van de manier waarop je efficiënt zoekt.

Wat is jurisprudentie?

Jurisprudentie is een rechterlijke beslissing over de toepassing van het recht in een concreet geval. Een rechterlijke uitspraak geeft een interpretatie van rechtsregels.
Jurisprudentie, wet- en regelgeving en juridische literatuur zijn het gereedschap van de jurist.

Wat maakt vinden van jurisprudentie lastig?

  • Nederlandse, Europese, Internationale en buitenlandse rechtspraak wordt op verschillende plaatsen gepubliceerd.
  • Bínnen een jurisdictie (bijvoorbeeld Nederland) wordt jurisprudentie op verschillende plaatsen besproken.
    Op het tabblad Meer Weten zie je welke jurisprudentie je waar kunt vinden
  • Als je zoekt op basis van gegevens uit een verwijzing dan moet je de verwijzing kunnen lezen en begrijpen: je moet de vindplaats kunnen destilleren. Zoek je aan de hand van een verwijzing maar ken je de afkortingen niet, kijk dan nogmaals goed in de bron waar je de verwijizing vond, of in de Leidraad voor Juridische Auteurs.

Belangrijke zoekmachines voor jurisprudentie

hamer; bron: rechtspraak.nlNederlandse, Europese, Internationale en buitenlandse rechtspraak wordt op verschillende plaatsen gepubliceerd. 
Ook binnen een jurisdictie (bijvoorbeeld Nederland) wordt jurisprudentie op verschillende plaatsen gepubliceerd.
Er is geen databank waar alle jurisprudentie in zit.

Jurisprudentie rechtstreeks van rechterlijke instantie, zonder annotatie en zeer actueel:

  • Rechtspraak.nl: een selectie van Nederlandse jurisprudentie vanaf 1999, geanonimiseerd
  • Curia: Europese rechtspraak: voorlopige versie van teksten van het Hof van Jusitie, het Gerecht, het Gerecht voor ambtenarenzaken.
  • Hudoc: jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
  • ICJ Reports: uitspraken van het Internationaal Gerechtshof.
  • Globalex  kies daarna: Foreign law research
    geeft een landenoverzicht van buitenlandse rechtstelsels met verwijzingen naar (vindplaatsen van) wetgeving en jurisprudentie
  • Juridische Internet Bibliotheek: grote verzameling juridisch interessante internetbronnen die openbaar toegankelijk zijn.

Jurisprudentie, vaak met commentaar (annotatie):

  • Rechtsorde: vooral voor Nederlandse juridische documenten waaronder jurisprudentie. Gebruik het specifieke zoekscherm Jurisprudentie.
  • EUR-Lex: vrij toegankelijke databank met juridische documenten van de Europese Unie. Gebruik Eenvoudig Zoeken.
  • WestlawNext: full-text jurisprudentie, wetgeving, verdragen en juridische tijdschriftartikelen en boeken van de Verenigde Staten, Canada, Australië, Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie.

Effici├źnt zoeken met een zoekstrategie

Efficiënt jurisprudentie zoeken betekent:

  • weten welke jurisprudentie je zoekt (bijv. over welk onderwerp, van welke rechterlijke instantie),
  • weten waar je die jurisprudentie kunt vinden. Er is geen databank waar alle jurisprudentie in te vinden is,
  • goed lezen van de verwijzing omdat de vindplaats erin is vermeld,
  • optimaal gebruik maken van de mogelijkheden van zoekmachines.

Meet weten over een zoekstrategie? Lees de speciale LibGuide ZoekstrategieLibGuide Zoekstategie.

Waarop letten tijdens het zoeken

Zoek altijd op het meest specifieke gegeven dat je tot je beschikking hebt, zoals een vindplaats. De vindplaats is een essentieel onderdeel van een verwijzing (zie de voorbeelden van verwijzingen in de rechterkolom). Een vindplaats kan zijn een jurisprudentietijdschrift of een website.

Zoek je op onderwerp? Een onderwerp kun je benoemen met woorden, maar vaak ook met een relevant wetsartikel, kamerstuknummer, referentienummer van een richtlijn of een verordening, een zaaknaam, een zaaknummer,  etc.
Voor Nederlandse rechtspraak: zoek via Rechtsorde. Voor Europese rechtspraak: zoek via Eur-Lex.

Meer weten over Zoektermen? Kijk op het tabblad Meer Weten bij de Zoektips en in de speciale LibGuide Zoektermen bedenken LibGuide Zoektermen.

Zoeken op verwijzing

Zoek je aan de hand van een verwijzing maar ken je de afkortingen niet, kijk dan nogmaals goed in de bron waar je de verwijzing vond. Veel afkortingen vind je in de Leidraad voor Juridische Auteurs.
Kom je er niet uit? Informeer bij de balie van de bibliotheek.

Voorbeelden:

  • Nederlandse jurisprudentie:HR 7 mei 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL3651, NJ 2010, 556
  • Europeesrechtelijke jurisprudentie:
    HvJ 18 juni 1991, zaak C-382/99 (ERT), Jur. 1991, p.I-2925, ro 41-45
    GEA 18 september 1992, zaak T-24/90 (Automec II), Jur. 1992 p. II-2223, ro.75
  • Internationaalrechtelijke jurisprudentie:
    Lockerbie case, ICJ Reports 1992, p. 126 para 42
    EHRM 7 juli 1989, RJ&D ECHR, 14038/88, Soering v. United Kingdom

Jargon in klare taal

Synoniemen:

  • jurisprudentie = rechterlijke uitspraken
  • annotatie = commentaar, noot, doctrine (EurLex), rechtsgeleerde noten (EurLex)
  • verwijzing = referentie, citatie, bronvermelding