Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Jurisprudentie: Nederlandse rechtspraak

Over Nederlandse rechtspraak

Van de ongeveer 2 miljoen rechterlijke beslissingen per jaar in Nederland wordt ongeveer 2% gepubliceerd. Deze jurisprudentie wordt in verschillende vorm gepubliceerd: 

  • op de website Rechtspraak.nl. De uitspraken (ook zeer recente) zijn geanonimiseerd en zonder annotatie.
  • als verrijkte tekst in jurisprudentietijdschriften en/of in juridische vaktijdschriften (met kopjes, samenvatting, annotaties, hyperlinks naar gerelateerde uitspraken en regelgeving). Diverse uitgevers hebben hun eigen jurisprudentietijdschriften. Dezelfde uitspraak kan dus in meerdere jurisprudentietijdschriften gepubliceerd worden, met bijv. verschillende annotaties en verschillende hyperlinks). Niet alle rechterlijke uitspraken worden in jurisprudentietijdschriften of vaktijdschriften gepubliceerd. Soms duurt het enige maanden of zelfs langer.

Grote juridische uitgevers zoals Kluwer en SDU hebben een eigen portal die alleen toegang geeft tot hun eigen juridische uitgaven (bijv. Kluwer Navigator en SDU OpMaat). Deze portals zijn niet openbaar toegankelijk maar alleen na inloggen via de website van de Universiteitsbibliotheek.
Deze portals worden NIET met Google doorzocht.

Jurisprudentietijdschriften, vaktijdschriften, digitale boeken, wet- en regelgeving etc van diverse juridische uitgevers aangevuld met openbare juridische informatiebronnen kunnen gelijktijdig doorzocht worden via Rechtsorde en Legal Intelligence.

Waar vind je Nederlandse jurisprudentie?

Nederlandse jurisprudentie vind je via:

  • Rechtsorde.nl  en Legal Intelligence
    Doorzoekt  in één keer alle jurisprudentie opgenomen in Kluwer Navigator, OpMaat, Rechtspraak.nl (zie hieronder voor inhoud en afzonderlijke toegang) en overige jurisprudentietijdschriften en juridische vaktijdschriften. 
  • Kluwer Navigator (inloggen via link 'Login voor WO/HBO')
    Jurisprudentietijdschriften van Kluwer zoals Nederlandse Jurisprudentie (NJ), Rechtspraak Bestuursrecht (AB), Nederlandse Jurisprudentie Feitenrechtspraak (NJF) etc.
    NB geen recente uitspraken, vaak wel met annotatie
  • OpMaat - Jurisprudentie Sdu (buiten de campus inloggen)
    Jurisprudentietijdschriften van Sdu, zoals Jurisprudentie Burgerlijk procesrecht (JBPR), Jurisprudentie Bestuursrecht (JB), Nieuwsbrief Strafrecht (NBStraf) etc.
    NB geen recente uitspraken, vaak wel met annotatie
  • Rechtspraak.nl (vrij toegankelijk)
    De internetsite van de Rechtspraak en de Hoge Raad der Nederlanden met een uitgebreide selectie van uitspraken (vanaf december 1999) en dossiers van bekende rechtszaken en thema's. De uitspraken (ook zeer recente) zijn geanonimiseerd en zonder annotatie. Per uitspraak wordt ook de vindplaats in jurisprudentietijdschriften gegeven.
    NB recente uitspraken, maar zonder annotaties
  • Raad van State - Uitspraken (vrij toegankelijk)
    Uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak (v.a. 04/2002; voorl.voorz. v.a. 07/2003)

Hoe zoek je Nederlandse jurisprudentie?

Zoek op het meest specifieke gegeven dat je tot je beschikking hebt:

  • meest specifiek: ECLI of LJ nummer en/of de vindplaats in een jurisprudentietijdschrift of juridisch vaktijdschrift
  • minder specifiek: wetsartikelen waarop de uitspraak betrekking heeft en/of onderwerp
  • minst specifiek: de rechterlijke instantie die de uitspraak deed en/of datum. Combineer daarom de instantie altijd met een ander zoekveld, bijvoorbeeld een onderwerp of wetsartikel.

In de speciale LibGuide zoekstrategie LibGuide Zoekstrategie vind je meer over zoektermen bedenken.

Toelichting Kluwer Navigator en NJ en AB

Kluwer Navigator is de naam van de portal die toegang geeft tot de informatiebronnen van uitgeverij Kluwer waarop de Universiteit Utrecht is geabonneerd. Deze informatiebronnen (databanken, digitale tijdschriften, digitale handboeken etc) zijn niet openbaar toegankelijk.
In Kluwer Navigator zijn diverse jurisprudentietijdschriften en andere tijdschriften opgenomen waarin o.a. jurisprudentie is gepubliceerd. De jurisprudentietijdschriften NJ en AB worden hieronder apart besproken.

Nederlandse Jurisprudentie (NJ) is een jurisprudentietijdschrift. De NJ bevat een selectie van uitspraken op het terrein van burgerlijk recht en strafrecht van de Hoge Raad, gerechtshoven en rechtbanken. Uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn opgenomen voor zover ze van direct belang zijn voor het Nederlands Recht.
Het digitale archief gaat terug tot 1965. Oudere uitspraken vind je in de gedrukte uitgave van de NJ.

AB Rechtspraak Bestuursrecht (AB) is eveneens een jurisprudentietijdschrift. De AB bevat een selectie van uitspraken van de administratiefrechtelijke colleges zoals de bestuursrechters van de rechtbanken, de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS), de Centrale Raad van Beroep (CRvB) en het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB). Uitspraken van de Hoge Raad en van het Hof van Justitie van de Europese Unie zijn opgenomen voor zover ze voor het bestuursrecht van belang zijn. Het digitale archief gaat terug tot 1977. Oudere uitspraken vind je in de gedrukte uitgave van de AB (Administratiefrechtelijke Beslissingen).
 

Toelichting OpMaat en Jurisprudentie SDU

Wat is OpMaat Jurisprudentie (Sdu)?
OpMaat is de naam van de portal die toegang geeft tot de juridische informatiebronnen van uitgeverij SDU waarop de Universiteit Utrecht is geabonneerd. Deze informatiebronnen bevatten wet- en regelgeving, kamerstukken, jurisprudentietijdschriften SDU, commentaren. Dankzij hyperlinks kun je makkelijk naar gerelateerde documenten navigeren. De databank is niet openbaar toegankelijk.
De deelcollectie "Jurisprudentie(Sdu)" bevat: de tekst van rechterlijke uitspraken zoals gepubliceerd in Sdu jurisprudentietijdschriften (voor inloggen klik knop 'Login')

Toelichting Rechtspraak.nl

Inhoud
Rechtspraak.nl is de website met informatie over rechtspraak in Nederland. De website geeft onder andere toegang tot websites van Nederlandse gerechtelijke instanties. Een van de onderdelen van de site is een databank met rechterlijke uitspraken van Nederlandse rechterlijke instanties op allerlei rechtsgebieden (civiel, straf, faillissement, bouwen, etc).

Uitsluitend tekst van de uitspraak
De uitsprakendatabank bevat alleen de onbewerkte - maar wel geanonimiseerde - tekst van een rechterlijke uitspraak. Er worden bijvoorbeeld geen trefwoorden, 'kopjes' of annotaties toegevoegd, maar soms wel een korte 'inhoudsindicatie'.

Vindplaats
Elke uitspraak die elektronisch is gepubliceerd, heeft een unieke identificatiecode: de European Case Law Identifier, die zo is opgebouwd: ECLI:landcode:gerechtscode:jaar:nummer. Met de ECLI kun je efficiënt zoeken in de uitsprakendatabank.

Na verloop van tijd kan het zijn dat de uitspraken die aanvankelijk alleen via rechtspraak.nl waren te vinden, alsnog gepubliceerd worden in jurisprudentietijdschriften. Dán worden de uitspraken vaak wel voorzien van tekstkenmerken zoals kopjes, trefwoorden en/of annotaties. In het zoekresultaat vind je per uitspraak ook de vindplaatsen in jurisprudentietijdschriften.

Niet in Rechtspraak.nl
Niet álle rechterlijke uitspraken worden gepubliceerd. Rechtspraak.nl bevat een selectie van uitspraken. De geselecteerde uitspraken zijn juridisch relevant of hebben een grote maatschappelijke belangstelling. Op het zoekscherm van de uitsprakendatabank vind je een hyperlink naar de selectiecriteria. Bovendien bevat rechtspraak.nl voornamelijk rechterlijke uitspraken vanaf december 1999.

Zoeken in Rechtspraak.nl
Klik in het startscherm op Uitgebreid uitspraken zoeken. Je kunt op verschillende manieren zoeken, je kunt vooraf je zoekvraag verfijnen en je kunt ook achteraf het zoekresultaat verfijnen. Zie ook de tips: Hulp bij zoeken

Andere jurisprudentiepublicaties

Er zijn nog tal van jurisprudentie- en vaktijdschriften waarin de voor dat vakgebied relevante rechterlijke uitspraken worden gepubliceerd, zoals het tijdschrift Mediaforum voor het mediarecht, het Tijdschrift voor Milieurecht, etc.

Nog niet alle jurisprudentie is gedigitaliseerd. In WorldCat vind je de gedrukte jurisprudentiepublicaties.

Nieuws

Nederland op 5e plaats in Rule of Law Index.

Rechtspraak.nl biedt verschillende RSS-feeds voor actualiteiten aan. Hieronder ziet u de Landelijke Actualiteiten.

Loading ...

ECLI

Uit de Toelichting op ECLI op Rechtspraak.nl :

Wat is ECLI
Op 28 juni 2013 is het Landelijk Jurisprudentienummer (LJN) vervangen door de European Case Law Identifier (ECLI).
De European Case Law Identifier (ECLI) is een Europese standaard voor het uniek nummeren van rechterlijke uitspraken.

In ieder land waar de ECLI wordt gebruikt, is deze altijd op dezelfde manier opgebouwd: ECLI:landcode:gerechtscode:jaar:nummer

De vijf elementen worden van elkaar gescheiden door een dubbele punt. Er mogen geen elementen worden weggelaten. Een ECLI is niet hoofdlettergevoelig, maar wordt bij voorkeur alleen met hoofdletters geschreven. Er mogen geen spaties in staan.

De relatie tussen ECLI en LJN
Tot 28 juni 2013 hebben veel uitspraken die in Nederland zijn gepubliceerd een Landelijk JurisprudentieNummer (LJN) gekregen. Een LJN bestond altijd uit twee letters en vier cijfers. Bij de omzetting naar ECLI is dit LJN opgenomen in het laatste (nummer)deel van ECLI.

  • Het wordt ten zeerste afgeraden om dit LJN nog te gebruiken voor verwijzingen.
  • Het wordt eveneens afgeraden om zelf de omzetting van LJN naar ECLI te maken. Beter is het om te zoeken op het LJN, en dan de gevonden ECLI te gebruiken.

Let op bij uitspraken van de Hoge Raad! Arrest en conclusie werden vroeger geregistreerd onder hetzelfde LJN, terwijl conclusie en arrest nu beide een eigen ECLI hebben.

Verwijzen naar NL jurisprudentie

Een verwijzing naar een rechterlijke uitspraak bevat

  • de aanduiding van het rechterlijk college dat de uitspraak deed,
  • de datum van de uitspraak
  • ECLI
  • de vindplaats. Doorgaans is dat de vindplaats in het (jurisprudentie)tijdschrift waarin de uitspraak is gepubliceerd. De vindplaats bestaat uit de afkorting van het tijdschrift waarin de uitspraak is gepubliceerd, het jaar en een volgnummer, bijvoorbeeld: NJ 2010, 556.

Meer uitleg en voorbeelden van verwijzingen vind je in de Leidraad voor juridische auteurs.

Met Linktool (van project Linked Data Overheid LiDO) kun je permanente hyperinks vinden naar een rechterlijke uitspraak en andere juridische documenten.

Annotaties

Een annotatie (synoniemen: noot, commentaar) bij een rechterlijke uitspraak is een rechtsgeleerd commentaar op de uitspraak, geschreven door een jurist die zijn sporen in de rechtswetenschap heeft verdiend. Een annotator ondertekent de noot met zijn of haar initialen. Annotaties worden gepubliceerd in jurisprudentietijdschriften (meteen na de uitspraak) of in juridische vaktijdschriften.

Jargon in klare taal

Synoniemen:

  • jurisprudentie, rechtspraak, rechterlijke beslissing
  • verwijzing, referentie, bronvermelding
  • LJN, LJ nummer, Landelijk Jurisprudentienummer (tot 28 juni 2013; voortgezet als ECLI)
  • ECLI, European Case Law Identifier
  • annotatie, commentaar, noot

Attenderingen

In Rechtsorde en Legal Intelligence kun je een attenderingsprofiel instellen (via tab Attenderingen).

Klik op de link nieuw attenderingsprofiel toevoegen om een nieuw attenderingsprofiel te definiëren.

De website Rechtspraak.nl heeft diverse rss-feeds beschikbaar.