Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Literatuurbeheer: Algemeen

Introductie

In deze LibGuide vind je informatie over het beheren van je literatuur:

  • waar dat voor nodig is
  • welke hulpmiddelen er zijn
  • wat je daar mee kan
  • welk systeem (waarschijnlijk) het meest geschikt is voor jouw doel

Wat is literatuurbeheer?

Literatuurbeheer is het systematisch verzamelen en ordenen van concrete bronnen en/of bibliografische gegevens ('referenties') van bronnen, doorgaans  ten behoeve van (her-)gebruik op een later tijdstip.

Waarom literatuurbeheer?

Als je de literatuur die je hebt gezien en gelezen op een slimme manier bewaart kun je die later weer makkelijk terugvinden.

Als je hiervoor een literatuurbeheersysteem gebruikt dan kun je bovendien van daaruit op eenvoudige wijze correcte verwijzingen toevoegen aan je eigen teksten.

Anders gezegd: goed literatuurbeheer stelt je in staat om effectiever en efficiënter te werken.

Hoe kun je literatuur beheren?

Er zijn veel manieren om literatuur te bewaren en te ordenen:

  1. Uitgeprinte artikelen of boeken bewaren
  2. Downloaden van full text publicaties en die bewaren op je harde schijf of in de cloud
  3. Favorieten opslaan in je browser of in een social bookmarking tool
  4. Lijsten maken in bijvoorbeeld Word of Excel
  5. Gebruik maken van specifieke literatuurbeheersystemen zoals RefWorks, EndNote, Zotero, Mendeley en vele anderen

Systemen voor het beheren van literatuur

Er zijn tientallen specifieke systemen voor het beheren van je literatuur. Twee daarvan zijn in licentie bij de Universiteit Utrecht.

De kenmerken van de vier belangrijkste systemen staan hieronder op een rijtje.

NB.  Welk system je ook kiest, je zit er niet aan vast. Je kunt eenvoudig switchen naar een ander systeem; in bijna alle gevallen kun je al je referenties in één keer meenemen.

 

RefWorks: in licentie bij de UU, ook voor UMC; ondersteund door de Universiteitsbibliotheek door middel van een uitgebreide LibGuide (Handleiding RefWorks-3).

  • volledig web based: geen lokale installatie nodig
  • verzamelen van referenties via Direct export - snel, betrouwbaar en inclusief DOI plus link naar de full text - vanuit (bijna) alle wetenschappelijke zoekmachines en databases
  • aanvullende tools voor het verzamelen van referenties van pdf's en webpagina's
  • invoegtoepassingen voor verwijzen in Word en in Google docs.

 

EndNote: in licentie bij de UU en het UMC

  • niet volledig web based: vereist lokale installatie
  • referenties verzamelen als vergelijkbaar met RefWorks; iets beter in het verwerken van grote aantallen
  • veel mogelijkheden voor het delen van referenties met anderen
  • invoegtoepassing voor Word, maar niet voor Google docs

 

Mendeley: gratis te downloaden (niet-institutionele versie)

  • niet 'onafhankelijk'
  • voornamelijk gebouwd rond het werken met full-text bronnen; heeft een ingebouwde pdf-reader
  • goede synchronisatie tussen de desktop applicatie en de web interface
  • goede mogelijkheden om referenties te delen

 

Zotero: gratis te downloaden, open source systeem

  • onafhankelijk
  • goed in het interpreteren en verwerken van bibliografische gegevens op webpagina's

 

Om je te helpen met een goede keuze zijn er twee tabellen gemaakt waarin de verschillende mogelijkheden en functies worden vergeleken.

Een systeem kiezen

Wat kun je doen met een literatuurbeheersysteem?

De vier belangrijkste toepassingen:

  1. Verzamelen van bibliografische gegevens van je bronnen
  2. Raadplegen van je bronnen: via een opgeslagen pdf, of via doorklikken naar een externe full text
  3. Verwijzen naar bronnen in je eigen teksten
  4. Literatuurlijsten laten aanmaken.

Nuttige hulpfuncties:

  • Ontdubbelen 
  • Ordenen in mappen
  • Labelen met tags
  • Delen met anderen

TIPS

1. Check altijd of je referenties correct en compleet geïmporteerd zijn in je literatuurbeheersysteem. Hoe eerder hoe beter!

Referenties die niet compleet zijn, of waarin gegevens op de verkeerde plek staan, leiden tot inconsequenties of regelrechte fouten in je literatuurlijst.

2. Verwijder duplicaten vóórdat je gaat  schrijven & verwijzen

Gebruik van duplicaten leidt tot dubbele vermeldingen in de literatuurlijst.

  • Duplicaten ontstaan gemakkelijk als je verzamelt uit verschillende zoeksystemen
  • Controleer zowel op 'exact match' als op 'close match'