Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Zoekstrategie: Hoe zoek ik?

Welke zoeksystemen gebruik ik?

Systematisch zoeken a.d.h.v. zoekgeschiedenis

Veel zoekmachines houden in een zoekgeschiedenis bij waarnaar je allemaal hebt gezocht. Die informatie kun je oproepen. Je kunt zo:

  • Overzicht houden van waar je allemaal precies naar hebt gezocht, zodat je geen dubbel werk doet.
  • Een eerdere zoekactie terugvinden.
  • Snel vergelijken wat verschillende zoekacties opleveren.
  • Systematisch werken door eerst op losse termen te zoeken en daarna de resultaten je zoekgeschiedenis te combineren.

In sommge zoeksystemen kan het combineren van zoektermen ook direct vanuit de zoekgeschiedenis. Je kunt dan bijvoorbeeld eerdere zoekacties aanvinken en combineren met AND of OR.

Als je je zoekgeschiedenis ook na het afsluiten van je browsersessie wilt behouden moet je zorgen dat je een eigen account maakt in het betreffende zoeksysteem.

Known item search

Als je al een aantal gegevens hebt van wat je wilt vinden dan noemen we dat: "known item search" en wil je zo simpel mogelijk bij de volledige tekst komen, of, als dat niet kan, meer informatie over de publicatie vinden.

Als je de volledige titel van het boek of het artikel hebt, werkt het vaak het snelst deze in een zo groot mogelijk zoeksysteem op te zoeken, zoals Google Scholar met UBUlink, Scopus of WorldCat. Alleen als er meer stukken met dezelfde titel zijn is het nodig de auteur of naam van het tijdschrift als extra zoekcriterium toe te voegen.

Hoe zoek ik? Opbouw zoekactie

Je hebt een zo specifiek mogelijke zoekvraag bedacht en een aantal goede zoektermen om te beginnen met zoeken en je weet ook welke zoeksystemen je gaat gebruiken. 

Nu moet je alleen nog weten hoe je die zoeksystemen moet gebruiken. Je kunt verschillende zoekmethoden- en technieken toepassen.

Hoe zoek ik? Zoekmethodes

  • Sneeuwbalmethode: zoeken op basis van de kenmerken  van een publicatie die je al hebt gevonden. (auteur, verwijzingen, citaties, trefwoorden etc.) Het gaat vaak heel simpel door links te volgen in een zoekmachine, literatuurdatabase of verwijzingen uit de literatuurlijst in een boek. Je vindt met deze methode alleen oudere literatuur.
  • Citatiezoeken is een speciale vorm van de sneeuwbalmethode waarbij je citatielinks volgt. (Cited by in Google Scholar bijvoorbeeld) Je vindt met deze methode recentere literatuur.
  • Systematische methode: Het zoeken volgens een stappenplan om zoveel mogelijk relevante publicaties te vinden. Je combineert bij deze methode zoektermen d.m.v. operatoren.
  • Catalogusmethode: Met zelfbedachte zoektermen zoeken in een zoekmachine die literatuur in een bepaalde collectie/verzameling doorzoekbaar maakt. Bijvoorbeeld in WorldCat.

Zoektermen combineren & afbreken

Als je in een zoekactie meer dan één zoekterm gebruikt, zoeken de meeste zoekmachines naar documenten waar alle genoemde termen in voorkomen. Wil je zoektermen op een andere manier combineren? Dan moet je dat zelf aangeven met zogenaamde operatoren. Deze manier van zoeken wordt ook wel Boleaans zoeken genoemd (naar Geogere Boole). 

De operatoren die je meestal kunt gebruiken zijn:

  • AND: beide termen moeten voorkomen. Voorbeeld: mode AND Nederland.
  • OR: minimaal één van de termen moet voorkomen. Voorbeeld: mode OR trend OR hype
  • NOT: de term mag niet voorkomen. Voorbeeld: mode NOT kleding
  • "...  ...": termen moeten in exact deze volgorde voorkomen. Voorbeeld: "Franse revolutie"
  • * : door een asterisk achter de 'stam' van een woord te plaatsen zoek je op alle mogelijke uitgangen. Voorbeeld: govern* om in één keer te zoeken naar government, governments, governedgovernance, governmental enz.

Deze operatoren kun je niet gebruiken in Google.

LET OP! Operatoren en de betekenis van operatoren kunnen verschillen per zoeksysteem.

Te veel resultaten, wat nu?

Als je teveel resultaten hebt om allemaal te tonen/bekijken kun je:

  • Er op vertrouwen dat de resultaten op relevantie gesorteerd zijn.
  • Pas de sorteervolgorde aan: sorteer op relevantie, maar ook eens op jaar of aantal citaties, indien mogelijk
  • Specifieker zoeken met specifiekere termen of door een extra inhoudelijk aspect aan je zoekvraag toe te voegen
  • Zoeken beperken tot bepaalde publicatiejaren

 

Info elders

Hoe zoek ik? Zoektechnieken

  • Booleaans zoeken: combineren en uitsluiten met AND, OR, NOT
  • Exact phrase: zoeken op exacte woordcombinatie
  • Trunkeren: zoeken met de gemeenschappelijke stam van een groep woorden
  • Maskeren: een of meer tekens waarover je onzeker bent niet als vereist mee laten tellen voor de zoekmachine
  • Trefwoorden van auteurs of makers van een zoeksysteem gebruiken
  • Thesauri gebruiken: (vakspecifieke) overzichten van hoe vaktermen met elkaar samenhangen
  • Veldspecifiek zoeken: aangeven dat je termen in een bepaald deel van de publicatie moet voorkomen (titel, samenvatting, auteursnaam)
  • Filters en 'limits' gebruiken: beperken van je resultaatset door publicaties met bepaalde kenmerken uit te sluiten (taal, publicatiejaar etc.)

Te weinig resultaten, wat nu?

Als je te weinig resultaten krijgt, kun je:

  • Minder specialistische termen te gebruiken;
  • Je zoekvraag verbreden door alternatieven voor je zoektermen toe te voegen in een OR relatie (bijvoorbeeld: segregation OR discrimination);
  • Je zoekvraag verbreden door woordvarianten mee te nemen: ofwel in een OR-relatie (bijvoorbeeld: segregation OR segregated) ofwel door je zoektermen af te breken op de woordstam (trunceren) als de zoekmachine dat ondersteunt (bijvoorbeeld: segregat*);
  • Je zoekvraag verbreden door een aspect/variabele er uit weg te laten;
  • Nog eens controleren of al je termen wel correct gespeld zijn!
  • Andere zoekmachines en databases gebruiken.
  • Aanpassen/aanscherpen voor deze specifieke zoekmachine/database