Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training bij cursus GEO2-1118 en GEO2-4117: 5. Bronnen evalueren

informatievaardigheden bachelor aardwetenschappen en fysische geografie t.b.v.veldwerk Frankrijk en Spanje

BRONNEN EVALUEREN: opdrachten

Geschatte tijd: 20 min.

  1. Bekijk kort de tips hiernaast.
  2. Zoek van je eerstgenoteerde boek uit waar de auteurs werkzaam zijn en/of wat zij nog meer hebben geschreven.
  3. Zoek van je eerstgenoteerde in Google Scholar gevonden artikel uit of het tijdschrift waar het uitkomt peer reviewed is. Dit staat als het goed is op de site van het tijdschrift zelf, maar ook in de tijdschriftenlijst van de UB.
  4. Bekijk van je laatst genoteerde artikel:
    • kwaliteit van de literatuurverwijzingen:
    • of expliciet de gevolgde onderzoeksmethode en wijze van dataverzameling worden vermeld.

Hoe bepaal je de relevantie van bronnen

Om te bepalen of een stuk relevant is kun je deze vragen aflopen:

  1. Helpt de bron bij het beantwoorden van je hoofdvraag/deelvragen?
  2. Beantwoordt je bron je gehele vraag/deelvraag of slechts een aspect ervan?
  3. In welke mate stemt de hoofdvraag van je gevonden bron overeen met je eigen vragen?
  4. Hoe sterk lijkt het onderzoeksobject of de analyse-eenheid in het gevonden stuk op die in jouw paper/thesis? Het onderzoeksobject kan een periode zijn, of een persoon, een groep, een gebied, een stof, een ziekte, een proces etc..
  5. Is de context van het onderzoeksobject hetzelfde als in jouw geval?
  6. Wannneer is het stuk gepubliceerd en wanneer is het onderzoek waarover wordt geschreven uitgevoerd?

Bedenk dat je slechts zelden een bron vindt die je hoofd- en deelvragen geheel beantwoordt en die verslag doet van exact hetzelfde onderzoek of probleem als waar jij mee bezig bent.

Hoe bepaal je de wetenschappelijkheid van bronnen?

Bij het bepalen van de kwaliteit en wetenschappelijkheid van bronnen kun je uitgaan van drie soorten controle:

  1. Controle door anderen, voorafgaand aan publicatie
    • redactie: redacties van wetenschappelijke tijdschriften zijn strenger dan die van niet-wetenschappelijke tijdschriften
    • uitgever: sommige uitgevers geven alleen wetenschappelijke boeken uit
    • peer review: sommige tijdschriften en uitgevers vragen experts vooraf publicaties (blind) te beoordelen
    • zoekmachine/online bibliografie: sommige zoekmachines nemen alleen artikelen uit hoogwaardige, peer reviewed, tijdschriften op (Scopus en Web of Science bv.)
    • financier: sommige tijdschriften vereisen dat bij onderzoek wordt aangeduid wie het gefinancierd heeft (bv. bij artikelen over tests van nieuwe medicijnen)
  2. Controle door anderen, achteraf
    • besprekingen (bij boeken): hoe zijn de recensies over het boek?
    • citaties (vooral bij artikelen:): wordt het stuk vaak geciteerd (rekening houdend met de publicatiedatum) en vooral: wat wordt er over gezegd?
  3. Controle door jezelf
    • aanduiding van auteur en datering van de tekst (vooral bij webpagina's)
    • affiliatie van de auteur: de werkkring geeft soms wat extra zekerheid over wetenschappelijk niveau, bijvoorbeeld als de auteur bij een universiteit werkt
    • gebruik van bronnen uitgegeven door wetenschappelijke uitgevers
    • aanduiding doelgroep (vooral bij websites en rapporten)
    • aanwezigheid van expliciete vraagstellingen en conclusies
    • aanwezigheid van een verantwoording van de gebruikte methode: hoe heeft men het onderzoek aangepakt, waar komen gegevens vandaan?
    • aanwezigheid voldoende en hoogwaardige literatuurverwijzingen of noten: op welke inzichten baseert men zich?
    • het niveau van het taalgebruik

Anatomie van een artikel

Veel wetenschappelijke artikelen hebben de volgende opbouw:

  1. Naam en jaargang tijdschrift
  2. Titel artikel
  3. Auteurs
  4. Samenvatting
  5. (Auteurs)trefwoorden
  6. Inleiding
  7. Probleem
  8. Bespreking van eerder onderzoek
  9. Methode
  10. Dataverzameling
  11. Analyse
  12. Bespreking resultaten
  13. Conclusie
  14. Literatuurverwijzingen
  15. Bijlagen

Veel artikelen in online tijdschriften kun je bekijken in PDF (makkelijk te printen, prettig lezend) of in HTML (online lezen, maar vaak veel meer functionaliteit zoals links naar referenties, inhoudsopgave, multimedia, grafiekenoverzicht e.d.)