Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Bronnen evalueren: Algemeen

Inleiding bronnen evalueren

Gevonden bronnen zul je voor gebruik moeten evalueren op relevantie en wetenschappelijkheid om de betrouwbaarheid van jouw tekst (zoals een scriptie, paper etc.) te verhogen.

De betrouwbaarheid van jouw tekst wordt mede bepaald door de bronnen die je gebruikt. De verschillende methoden en hulpmiddelen daarvoor vind je in deze LibGuide.

Hoe bepaal je de wetenschappelijkheid van bronnen?

Bij het bepalen van de kwaliteit en wetenschappelijkheid van bronnen kun je uitgaan van drie soorten controle:

  1. Controle door anderen, voorafgaand aan publicatie
    • redactie: redacties van wetenschappelijke tijdschriften zijn strenger dan die van niet-wetenschappelijke tijdschriften
    • uitgever: sommige uitgevers geven alleen wetenschappelijke boeken uit
    • peer review: sommige tijdschriften en uitgevers vragen experts vooraf publicaties (blind) te beoordelen
    • zoekmachine/online bibliografie: sommige zoekmachines nemen alleen artikelen uit hoogwaardige, peer reviewed, tijdschriften op (Scopus en Web of Science bv.)
    • financier: sommige tijdschriften vereisen dat bij onderzoek wordt aangeduid wie het gefinancierd heeft (bv. bij artikelen over tests van nieuwe medicijnen)
  2. Controle door anderen, achteraf
    • besprekingen (bij boeken): hoe zijn de recensies over het boek?
    • citaties (vooral bij artikelen:): wordt het stuk vaak geciteerd (rekening houdend met de publicatiedatum) en vooral: wat wordt er over gezegd?
  3. Controle door jezelf
    • aanduiding van auteur en datering van de tekst (vooral bij webpagina's)
    • affiliatie van de auteur: de werkkring geeft soms wat extra zekerheid over wetenschappelijk niveau, bijvoorbeeld als de auteur bij een universiteit werkt
    • aanduiding doelgroep (vooral bij websites en rapporten)
    • aanwezigheid van expliciete vraagstellingen en conclusies
    • aanwezigheid van een verantwoording van de gebruikte methode: hoe heeft men het onderzoek aangepakt, waar komen gegevens vandaan?
    • aanwezigheid voldoende en hoogwaardige literatuurverwijzingen of noten: op welke inzichten baseert men zich?
    • het niveau van het taalgebruik

Hoe bepaal je de relevantie van bronnen

Om te bepalen of een stuk relevant is kun je deze vragen aflopen:

  1. Helpt de bron bij het beantwoorden van je hoofdvraag/deelvragen?
  2. Beantwoordt je bron je gehele vraag/deelvraag of slechts een aspect ervan?
  3. In welke mate stemt de hoofdvraag van je gevonden bron overeen met je eigen vragen?
  4. Hoe sterk lijkt het onderzoeksobject of de analyse-eenheid in het gevonden stuk op die in jouw paper/thesis? Het onderzoeksobject kan een periode zijn, of een persoon, een groep, een gebied, een stof, een ziekte, een proces etc..
  5. Is de context van het onderzoeksobject hetzelfde als in jouw geval?
  6. Wannneer is het stuk gepubliceerd en wanneer is het onderzoek waarover wordt geschreven uitgevoerd?

Bedenk dat je slechts zelden een bron vindt die je hoofd- en deelvragen geheel beantwoordt en die verslag doet van exact hetzelfde onderzoek of probleem als waar jij mee bezig bent.

Verdieping

Niet-wetenschappelijke bronnen gebruiken

Let bij niet-wetenschappelijke bronnen (kranten, blogs, websites, rapporten e.d.) op:

  1. Of de auteur of verantwoorlijke organisatie bekend is;
  2. of de publicatiedatum of actualiseringsdatum bekend is; 
    • Bekijk de informatie over het evalueren van websites om na te gaan of je een website als bron kunt gebruiken.
  3. het niveau van bronnen. 
    • Let op het taalgebruik, het niveau van de argumentatie en de literatuurverwijzingen.

Je kunt niet-wetenschappelijke bronnen gebruiken als:

  • onderwerp van onderzoek (bv. hoe wordt iets besproken in populaire media)
  • noodoplossing als er nog geen wetenschapelijk onderzoek beschikbaar is
  • primaire bron (archiefstukken, brieven, interviews, statistiek, nieuwsbericht) te gebruiken als documentatie of feitenmateriaal
  • aanduiding van maatschappelijke relevantie
  • illustratie

Bekijk ook de LibGuide over het gebruik van Wikipedia in de wetenschap.