Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training bij Introductie ASW Academische vaardigheden: Afbakenen onderwerp

Op deze pagina: lezen en toepassen (opdracht)

In het voorafgaande college is gesproken over sociale problemen. Jullie hebt met je groepje nagedacht en een sociaal probleem gekozen voor jullie opdracht. In dit deel van het practicum gaan we op zoek naar literatuur over jullie onderwerp. Hierbij volg je een zogenaamde zoekstrategie.

Deelopdracht 2A
Afbakening: sociale wetenschappen
Afbakening: onderwerp
Kennis opfrissen: Zoekstrategie
Wil je meer weten?: in de speciale LibGuide zoekstrategie vind je nog meer informatie

Deelopdracht 2A

Onderwerp afbakenen

Stap 1: Noteer het gekozen sociale probleem op je formulier (download dit formulier, zie onderaan dit blokje, en lever het formulier (digitaal) in bij de eerstvolgende werkgroep).

Stap 2: Ga vervolgens met je gekozen sociale probleem aan de slag en formuleer een hanteerbare, afgebakende zoekvraag. Maak hierbij gebruik van de informatie op deze pagina. Noteer je afgebakende onderwerp/zoekvraag op je formulier.

Mocht je nog geen onderwerp gekozen hebben doe dan dit practicum met één van de volgende drie thema's en herhaal de zoekacties later met je gekozen onderwerp:

1. gameverslaving
2. agressie in de sport
3. genderstereotyperingen

Afbakening: Sociale Wetenschappen

Bij deze opdracht verstaan we onder sociale wetenschappen: sociologie, psychologie, pedagogiek, onderwijskunde, communicatiewetenschap of (culturele) antropologie (dus niet geschiedenis, economie of rechten). Wel toegestaan zijn interdisciplinaire sociaalwetenschappelijke artikelen, denk bijvoorbeeld aan artikelen op het gebied van sociale economie, sociale geschiedenis, sociale geografie, social health, etc.

In andere landen wordt vaak anders gedacht over wat sociale wetenschappen zijn. Economie of rechten worden daar bijvoorbeeld ook als onderdeel van de sociale wetenschappen gezien. Hou daar rekening mee.

Let op! je kunt de disciplinaire achtergrond van een tijdschrift niet altijd aflezen aan de titel.  Bekijk altijd goed de website van een tijdschrift en de daar beschreven inhoud (scope, mission).

Afbakenen: onderwerp

Soms zijn onderwerpen te algemeen om  als zoekvraag bij het zoeken naar literatuur te gebruiken. Binnen een hoofdonderwerp moet je dan op zoek gaan naar kleinere thema’s en ook die eventueel nog toespitsen.

Afbakenen onderwerp: Preciseer je onderwerp: hoe specifieker je je onderwerp kunt benoemen, hoe gerichter je kunt zoeken en hoe beter je kunt selecteren of gevonden artikelen relevant zijn of niet (voorbeelden).

Hulpmiddel: Probeer een antwoord te vinden op de volgende 6 W-vragen:

  • Wie zijn er bij betrokken bij je onderwerp?
  • Wat houdt je onderwerp in? (definieer begrippen, wat wil je precies weten/onderzoeken)
  • Waar komt je onderwerp voor (bijv. lokatie, land, stad/platteland)?
  • Wanneer komt je onderwerp voor (tijdsperiode)?
  • Waarom gebeurt je onderwerp of waarom is dat een probleem?
  • ‚ÄčOp welke manier (ook wel: hoe) gebeurt je onderwerp?

Het is niet altijd nodig (of mogelijk) op alle vragen een antwoord te hebben.

Formuleer dan een heldere en specifieke onderzoeksvraag.

Voorbeeld:

Als je gaat zoeken op 'depressie'  vind je een stortvloed aan publicaties. Je moet je onderwerp dus specifieker formuleren.

Mogelijke afbakening:

'depressie bij kinderen van gescheiden ouders', je kunt het evt. zelfs nog specifieker maken door bijv. alleen te zoeken op meisjes of jongens of je beperken tot een bepaald land

De volgende stap is het bedenken van goede zoektermen bij de verschillende elementen van je onderwerp/zoekvraag.

Zoekstrategie: wat, waar, hoe?

Voor een effectieve zoekstrategie kun je jezelf 4 vragen stellen:

1.    Wat zoek ik?
a. Over welk onderwerp zoek je informatie?
b. In welk type document kun je die informatie vinden?

2.    Waar zoek ik?
Kies de meest geschikte databank/catalogus/website, etc.; dat is afhankelijk van het antwoord op vraag 1a en 1b. De UB geeft per vakgebied toegang tot zoeksystemen.

3.    Hoe zoek ik?
a. Zoek efficiënt: gebruik relevante zoektermen en benut de functionaliteit van databank/zoekmachine etc.
b. Er zijn verschillende zoekmethodes. De bibliografische (met zoektermen zoeken in wetenschappelijke zoekmachines) en de sneeuwbalmethode (uitgaan van iets wat je al hebt) zijn de belangrijkste. Hoe je deze methodes precies kunt inzetten hangt af van de mogelijkheden die de zoekmachine biedt.

4.    Hoe selecteer/beoordeel ik?
a. Geeft de gevonden informatie antwoord op je onderzoeks(deel)vraag en
b. Is de kwaliteit van deze informatie goed?

In de LibGuide Zoekstrategie lees je meer over het opzetten van een zoekstategie.