algemeenvoor b├Ętavoor geestesvoor geovoor rebovoor medischvoor sociaal
This is the "Snel aan de slag" page of the "Zoektermen bedenken" guide.
Alternate Page for Screenreader Users
Skip to Page Navigation
Skip to Page Content

Zoektermen bedenken  

Last Updated: Nov 26, 2014 URL: http://libguides.library.uu.nl/zoektermen Print Guide RSS Updates

Snel aan de slag Print Page
  Search: 
 
 

Zoektermen: de crux

De zoektermen die je gebruikt zijn cruciaal voor een goed zoekresultaat. Het is zeer aan te bevelen vooraf zo uitputtend mogelijk termen te verzinnen waarop je zou kunnen zoeken. Achteraf blijkt vaak dat slechte zoekresultaten te wijten zijn aan verkeerde, te algemene, te specialistische of te weining zoektermen.

 

Opbouw van deze gids

  • Snel aan de slag: de belangrijkste tips
  • Meer weten: theorie, speciale gevallen en bijzondere weetjes
  • Info elders: links naar verwante Libguides, nuttige websites en nieuws
  • Feedback en contact: voor als je nog vragen of suggesties hebt
 

Het belang van goede zoektermen

De meeste zoeksystemen zijn relatief dom: ze controleren simpelweg of de door jou opgegeven zoektermen in een titel, tekst of samenvatting voorkomen. Staat je term er niet (maar wel een verwante, of net iets anders gespelde, term) dan vind je de publicatie of webpagina niet. Het is dus belangrijk zelf te bedenken welke termen allemaal in (de titel of samenvatting van) een stuk zouden kunnen voorkomen.

 

Het juiste woord ...

Lingo voorbeeld

Het juiste woord heb je vaak niet in één keer te pakken. Blijf proberen!

 

Tips voor het bedenken van zoektermen

  1. Welke trefwoorden komen als eerste in je op wanneer je aan je onderwerp denkt? Noteer deze
  2. Gebruik Wikipedia, vakmatige encyclopedieën en reeds gevonden literatuur om de belangrijkste begrippen bij een onderwerp te achterhalen
  3. Denk "in termen van" het te vinden stuk: bedenk hoe datgene wat je zoekt, verwoord zal zijn (en in welke taal het staat) in het stuk dat je hoopt te vinden.
  4. Denk aan de verschillende soorten zoektermen: synoniemen, vertalingen, bredere en smallere termen etc..
  5. Corrigeer je zoektermen een paar keer naar aanleiding van wat je ziet in de zoekresultaten. Zo krijg je een grotere 'vangst' en minder 'bij-vangst' van niet-relevante stukken.
  6. Maak gebruik van hulpmiddelen die in veel zoeksystemen beschikbaar zijn (suggesties, indextermen, thesaurus e.d.)
 

Soorten zoektermen

bredere zoektermen omvatten smallere zoektermen

Uitgaande van een eerste zoekterm kun je meer termen bedenken door het onderstaande schema zo ver als mogelijk in te vullen. Met woordvarianten wordt bedoeld enkelvoud/meervoud, zelfstandig/bijvoeglijk gebruikt en werkwoordsvervoegingen, bijvoorbeeld: migration, migrations, migrate, migrating, migrated. En dan heb je ook nog afkortingen (CAD / Computer Aided Design). Er zijn geen zoekmachines die automatisch op al deze varianten zoeken. Veel professionele systemen ondersteunen wel afbreken op de door alle varianten gedeelde stam van het woord, vaak met een asterisk. In dit geval dus: migrat*.

soort term
vaktermen in
hoofdtaal v/h
vakgebied
evt.
vertalingen
vaktermen
populaire
termen
in hoofdtaal
v/h vakgebied
evt.
vertalingen
populaire
termen
synoniemen
+ woordvarianten
en spellingsvarianten
daarvan
bredere termen
+ woordvarianten
en spellingsvarianten
daarvan
smallere termen
+ woordvarianten
en spellingsvarianten
daarvan
verwante termen
+ woordvarianten
en spellingsvarianten
daarvan
antoniemen (tegengestelden)
+ woordvarianten
en spellingsvarianten
daarvan

Naast Engels en Nederlands zijn nog andere talen van belang: voor sommige vakgebieden (uiteraard talen, cultuur, maar ook filosofie en theologie) en voor sommige onderwerpen en gebieden (Latijns-Amerika, Franstalig Afrika). Voor sommige vakken (biologie, geneeskunde) zijn ook Latijnse termen van belang

Los van al deze termen die samenhangen met je hoofdterm kun je ook nog termen bedenken die op een of andere manier je onderwerp verder inkaderen:

  • personen of organisaties die iets met je onderwerp te maken hebben
  • termen die een precisering in de tijd, ruimte (periodes, eeuwen, plaatsnamen, landen) aanduiden
  • termen die een bepaalde wetenschappelijke benadering, stroming of methode aanduiden
 

Nieuws

  • 201309: Thesaurus.com heeft de functionaliteit van de thesuarus ingrijpend verbeterd. De site is nu nog handiger bij het vinden van de juiste Engelstalige zoekterm.
 

Zoektermen combineren en afbreken op de stam

Als je in een zoekactie meer dan één zoekterm gebruikt zoeken bijna alle zoekmachines naar documenten waar alle genoemde termen in voorkomen. Wil je iets anders dan moet je dat zelf aangeven met zogenaamde operatoren.

Voorbeeld: Je bent op zoek naar informatie over de voortplanting van bidsprinkhanen. Dan zou je zoiets op kunnen bouwen:
reproduction AND ("praying mantis" OR crickets) NOT sport*

De operatoren die je meestal kunt gebruiken zijn:

AND: beide termen moeten voorkomen. Voorbeeld: mode AND Nederland.

OR: minimaal één van de termen moet voorkomen. Voorbeeld: mode OR trend OR hype

NOT: de term mag niet voorkomen. Voorbeeld: mode NOT kleding

"...  ...": termen moeten in exact deze volgorde voorkomen. Voorbeeld: "Franse revolutie"

Bij ingewikkelde zoekvragen moet je zelf met haakjes aangeven hoe de zoekmachine er mee om moet gaan.

* : Door een asterisk achter de 'stam' van een woord te plaatsen zoek je op alle mogelijke uitgangen.

Bijvoorbeeld: govern* om in één keer te zoeken naar government, governments, governed, governing, governance, governmental, governs, N.B. Dit kan niet in Google sites!

LET OP! Operatoren en de betekenis van operatoren kunnen verschillen per database.

Description

Loading  Loading...

Tip