Skip to main content

Woordenboeken: Snel aan de slag

Wat is een Woordenboek?

Een woordenboek is een gestructureerde lijst, veelal alfabetisch, van een verzameling woorden met hun betekenissen en/of vertalingen. In deze Libguide maak je kennis met de diversiteit van het woordenboek. Je leest waar je ze kunt vinden en waarvoor je ze kunt gebruiken. 

Waarvoor gebruik je een woordenboek?

Een woordenboek is voor allerlei doeleinden te gebruiken:

  • voor het lezen, schrijven of vertalen van een tekst in een vreemde taal
  • voor het uitbreiden van je woordenschat
  • bij het leren van een vreemde taal
  • voor de terminologie en definitie van een vakgebied (vakwoordenboeken en technische woordenboeken)
  • voor wetenschappelijk onderzoek (lexicologie)
  • ... 

Woordenboeken worden gemaakt door taalkundigen (lexicografen)

Waar vind je een woordenboek?

Het aantal online woordenboeken neemt toe. 

  • Wil je snel een woord opzoeken? Ga dan naar de Van Dale Onlinewoordenboeken.
  • Heb je de voorkeur voor een papieren woordenboek? De Van Dale's zijn nog steeds op papier te verkrijgen bij de Servicebalie (Binnenstad) of in de collectie NASLG 1e verdieping (Uithof), maar ze staan ook verspreid over de verschillende collecties. Kijk in de catalogus waar voor jou het dichtsbijzijnde exemplaar staat. 
  • De UB Binnenstad heeft grote talencollecties. In het begin van elke talencollectie vind je een uitgebreide verzameling woordenboeken die specifiek zijn voor die taal.
  • Bij de Zoeksystemen vind je een overzicht van alle beschikbare digitale woordenboeken van de Universiteitsbibliotheek. Voor de meeste is een solis-ID vereist.
  • Woordenboeken van een 'andere kwaliteit' zijn vrij toegankelijk op het internet:

Woordenboeken voor de moderne en klassieke talen

De lijst hieronder verwijst direct naar de online woordenboeken van een specifieke taal. De papieren woordenboeken bevinden zich in de betreffende collecties.  

Waarop letten tijdens het zoeken

  • Een woord heeft vaak meerdere betekenissen. Kies niet meteen de eerste de beste betekenis, maar lees het hele artikel door. 
  • Een woord staat altijd in een bepaalde context. Let er op dat je bij het zoeken van een vertaling voor een woord of uitdrukking deze context in gedachten houdt.
  • De woorden in een woordenboek kunnen op alfabetische of systematische volgorde gerangschikt staan.
  • Als je veel gebruik maakt van een woordenboek, zorg dan dat je goed op de hoogte bent van de structuur van het woordenboek. Gebruik hiervoor de handleiding.
  • Studeer je een vreemde taal? Dan is het aanbevelenswaardig om het belangrijkste woordenboek van de desbetreffende taal als uitgangspunt te nemen, zoals de Oxford English Dictionary, Le Petit Robert, de Duden, het woordenboek van de Real Academia

Nieuws

In 2015 verschijnt er een nieuwe papieren editie van de Dikke Van Dale. Dit is de 15e versie.

The Oxford English Dictionary

Het verhaal achter de Oxford English Dictionary, een groot historisch woordenboek:

Typen woordenboeken

  • Eentalige woordenboeken
  • Twee- of meertalige woordenboeken
  • Citaten-, spreuken- en spreekwoordenboeken
  • Retrograde woordenboeken
  • Frequentiewoordenboeken
  • Encyclopedieën
  • Biografische woordenboeken
  • Technische en vakwoordenboeken
  • Beeldwoordenboeken
  • Andere specialistische woordenboeken

Wil je meer weten? Kijk dan naar de uitgebreide lijst met Voorbeelden van typen woordenboeken.