Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training bij Introductie ASW Academische vaardigheden (2018-2019): APA: verwijzen naar online beeldmateriaal

Verwijzen naar afbeelding van het internet

Als je afbeeldingen van internet gebruikt is het belangrijk dat volstrekt duidelijk moet zijn
(a) wie de maker is, en
(b) waar op Internet de betreffende afbeelding te vinden is. En, als auteursrecht van belang is,
(c) wie heeft het auteursrecht en mag je de afbeelding gebruiken (bijv. via een gebruikslicentie of verkregen toestemming van de rechthebbende).

Dus: traceerbaar, controleerbaar en recht doen aan de maker!

Een juiste bronvermelding bij overgenomen afbeeldingen is dus altijd een vereiste, zowel direct bij de afbeelding zelf, als in de literatuurlijst.

De APA richtlijnen zijn nogal beperkt als het gaat om hoe te refereren naar online afbeeldingen. De geraadpleegde bronnen kunnen soms niet eenduidig zijn. Heb je vragen over de precieze verwijzingsmethode neem dan contact op met de docent van je cursus.

Over het algemeen worden online afbeeldingen op dezelfde manier behandeld als figuren. Het refereren naar online afbeeldingen/figuren in APA style gaat als volgt:

1. geef de afbeelding/figuur een nummer, introduceer de afbeelding/figuur in de tekst en verwijs naar de bron (met daarbij de naam van de auteur, het jaar en indien mogelijk een pagina).

2. onder de afbeelding/figuur moet een onderschrift staan (caption in het Engels) met daarin vermeld:

  • het woord Figuur/Figure (met hoofdletter en schuingedrukt)
  • een nummer (vanaf 1, in numerieke volgorde)
  • de originele titel of anders korte omschrijving van de afbeelding/figuur tussen vierkante haken [ omschrijving]. Daarachter komt: Overgenomen van /Retrieved from “Titel afbeelding” van A. Auteur, jaartal, (http://www...). [plus evt Copyright jaartal, naam eigenaar auteursrecht].

3. in de literatuurlijst zet je vervolgens de complete beschrijving van de bron, inclusief de plek waar je de afbeelding gevonden hebt (Retrieved from...). Eventueel kan je voor de duidelijkheid (tussen vierkante haken) toevoegen  dat het een afbeelding of bijv. foto betreft (om het te onderscheiden van tekst). Een retrieval datum hoef je alleen toe te voegen als het bronmateriaal na verloop van tijd kan veranderen.

Meer informatie hierover is te vinden op: http://theapateam.blogspot.nl/2015/10/afbeelding-van-internet.html (geraadpleegd op 20 september 2017). Bekijk ook pagina 10 en 11 van de APA handleiding uit Tilburg

Voorbeeld van een verwijzing in APA naar een online afbeelding

onderschrift:

Figuur 1: Piramide van Maslow. Overgenomen van  P. Buddenberg. (2017). (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Piramide_van_Maslow_kleur.png). CC0 2017, P. Buddenberg.

In de tekst:

... In Figuur 1 (Buddenberg, 2017) zien we de behoeftenpiramide van Maslow in zijn oorspronkelijke formulering. …

In de referentielijst:

Buddenberg, P. (2017). Piramide van Maslow [Online afbeelding]. Op 3 oktober 2017 verkregen van https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Piramide_van_Maslow_kleur.png.

 

 

N.B.
Deze afbeelding mag zonder eerst toestemming van de maker te vragen worden overgenomen. Hij is beschikbaar onder een Creative Commons CC0 (CC zero, public domain) licentie.

Afbeelding op omslag

Hoe zit het nu met een afbeelding op de voorpagina van je werkstuk of thesis?

Eigengemaakte of gekregen (niet eerder gepubliceerde) afbeeldingen
Als je de afbeelding zelf hebt gemaakt hoef je hier geen aparte verwijzing voor op te nemen. Het is duidelijk, maar niet verplicht, om in de bronnenlijst  een vermelding op te nemen in de trant van: "Overige afbeeldingen eigen werk".

Als je een afbeelding (met toestemming) gekregen hebt hoef je ook geen verwijzing op te nemen. Wel kan je in een dankwoord de maker of eigenaar van de afbeelding noemen.

Afbeeldingen van internet

Afbeeldingen die van internet komen zijn al wel gepubliceerd. Hier moet je dus altijd naar verwijzen. Het is netjes om onder de afbeelding een korte verwijzing op te nemen [auteur, jaar], bijvoorbeeld (Janssen, 2010, of eventueel op de volgende pagina (Omslagfoto: Janssen, 2010). In de bronnenlijst moet je de volledige verwijzing opnemen (vgl die van een internetbron:

[Auteur, A. (jaar, dag, maand). Titel van foto of website [Online afbeelding*]. Overgenomen van http://...  Copyright by / of CC-BY NC-ND 4.0** ...

* niet verplicht, wel duidelijker

** Als je opdracht of werkstuk niet gepubliceerd wordt hoef je niet om toestemming te vragen de afbeelding te mogen gebruiken. Is dat wel het geval, bijvoorbeeld in een scriptie/thesis archief of in een institutioneel repository, geldt dat als het opnieuw openbaar maken van de afbeelding en moet je toestemming hebben van de maker/eigenaar. Het komt steeds meer voor dat bij een online afbeelding een licentie wordt vermeld. Bekijk goed onder welke voorwaarden een afbeelding op internet staat, dat bepaalt of je wel of niet toestemming moet vragen en hoe je verwijzing er precies uit moet komen te zien.

Voorbeeld van een verwijzing (incl copyright)

Janssen,T. (2010). Portrait of Mrs X [photo]. Retrieved from http://www.flickr.com/janssenpictures. Copyright by T. Jansen (2008).

Afbeeldingen uit papieren boeken of tijdschriften

Als je afbeeldingen overneemt uit boeken of tijdschriften moet je in bijna alle gevallen eerst toestemming vragen van de rechthebbende (uitgever, tijdschrift, auteur) en vervolgens correct verwijzen.

Online afbeeldingen en auteursrechten

Verwijzingen naar afbeeldingen ontleend aan het internet vereisen extra zorgvuldigheid i.v.m. mogelijk auteursrecht.

"Beeldmateriaal mag uitsluitend gebruikt worden als dit relevant is voor het werk dat u creeërt [dus niet enkel ter lilustratie]. Afbeeldingen met een licentie die hergebruik toestaat (zoals Creative Commons) mogen vrij gebruikt worden. Anders moet u toestemming vragen van de rechthebbende, die daarvoor eventueel een geldelijke vergoeding kan vragen". 
(Bron: auteursrechtinformatiepunt van de UU
).

Voor werkstukken van studenten die alleen door de docent worden nagekeken is het verkrijgen van toestemming van de maker van een afbeelding niet nodig. Zodra het werkstuk echter alsnog (online) gepubliceerd wordt (bijvoorbeeld in een thesis/scriptiearchief of universitair repository) is dat WEL het geval! Let dus altijd goed op met het hergebruik van afbeeldingen, figuren en tabellen.

Een juiste bronvermelding bij overgenomen afbeeldingen is altijd een vereiste (dus ook voor niet-te-publiceren-werkstukken), zowel direct bij de afbeelding zelf, als in de literatuurlijst.

Wil je meer weten over auteursrechten kijk dan eens op de website van het auteursrechtinformatiepunt van de UU. Voor stapsgewijze informatie over hoe toestemming te verkrijgen om afbeeldingen te mogen gebruiken én hoe je dat dan accuraat weergeeft in APA style, lees de 4 berichten op het APA style blog over dit onderwerp.