Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training RGL eerstejaars blok 1 2018-2019: Stap 1. Wetgeving zoeken

Nationaal en internationaal

De belangrijkste bron van ons recht is de wet. De Nederlandse overheid legt algemene regels vast in wetgeving (wetten, besluiten, regelingen). Hetzelfde geldt voor overheden uit andere landen. Bovendien kunnen ook internationale verdragen of besluiten van internationale organisaties (zoals de Europese Unie) algemeen verbindende voorschriften bevatten.

Er zijn vele databanken en zoeksystemen voor wetgeving. Zo beschikt de bibliotheek niet alleen over databanken voor Franse, Duitse en Belgische wetgeving, maar ook voor wetgeving uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Bovendien zijn er databanken met internationale wetgeving. Deze internationale rechtsregels zijn te vinden in verdragen en resoluties van de Verenigde Naties.

We beperken ons voor deze LibGuide tot Nederland.

Nationale wetgeving

Op de site overheid.nl vind je vrijwel alle openbare informatie van de overheid. Overheid.nl is ook als zoeksysteem in de bibliotheek opgenomen. Handig om het binnen de bibliotheek te gebruiken als je snel wilt schakelen naar andere zoeksystemen om andere bronnen te raadplegen die niet openbaar toegankelijk zijn.

In overheid.nl vind je onder het tabblad Overheidsinformatie  verschillende blokken met informatie  over wetgeving (verkorte URL: www.overheid.nl/overheidsinformatie/).

Op deze pagina zie je o.a. het blok Wet- en regelgeving waarin de landelijk geldende regelgeving is opgenomen (verkorte URL: http://wetten.overheid.nl). Je vindt er ook een blok met Lokale wet- en regelgeving, en ook de Wetgevingskalender. Hier vind je informatie over de totstandkoming en inwerkingtreding van landelijke wetgeving.

Zoektermen

Belangrijke wetgeving kun je in je wettenbundel vinden, maar zoals je al hebt gemerkt, is deze verzameling slechts het topje van de ijsberg. Er is vrijwel geen enkel zoeksysteem dat alleen wetgeving doorzoekt. Wetgeving wordt vaak ook vermeld bij zoeksystemen die literatuur en/of jurisprudentie doorzoeken.

Als je wetgeving moet zoeken, heb je zoektermen nodig. Specifieke zoektermen voor wet- en regelgeving kunnen zijn:

  • Kamerstuknummer
  • Titel

Wet- en regelgeving kan meerdere titels hebben. Je kunt zoeken op:

  • de volledige titel (bijvoorbeeld: Wet van 19 juni 2003, houdende regels met betrekking tot ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht)
  • de citeertitel (bijvoorbeeld: Wet internationale misdrijven)
  • de afkorting (bijvoorbeeld: WIM)
  • een populaire benaming (bijvoorbeeld: Koppelingswet; Flexwet) 

Bewaren van een hyperlink

Als je je zoekresultaten wilt bewaren, moet je dit op een slimme manier doen. Je kunt gebruik maken van Dossier in Rechtsorde (dit komt in Stap 2 aan de orde), maar je kunt het ook heel simpel doen in een Worddocument.

De hyperlink die je bewaart moet een permanente hyperlink zijn (te herkennen aan bijvoorbeeld de term deeplink, permalink, doi (=digital object identifier) of een icoon bijv.  of of  ).

Bewaar nooit hyperlinks uit zoekacties. Die gaan vaak gepaard met een (zoek)sessie code. Als de zoeksessie voorbij is werkt de hyperlink niet meer.

Bij wetteksten op overheid.nl staat de permanente link bij Opties:

 

Bij kamerstukken op overheid.nl zie je deze aanduiding:

Opdracht 1 (lokale wet- en regelgeving)

Ga naar www.overheid.nl. Type je postcode in bij Lokale wet- en regelgeving (onder 'Direct naar') en kijk hoeveel resultaten dat oplevert.

Opdracht 2 (aanhangige wetsvoorstellen)

Ga naar www.overheid.nl. Kijk in het blok Wetgevingskalender hoeveel wetsvoorstellen er momenteel bij de Tweede Kamer liggen.  En hoeveel bij de Raad van State?

Opdracht 3 (bestaande wetgeving zoeken en link bewaren)

Deze week staat in de cursus Grondslagen van recht het thema recht en moraal centraal. De centrale vraag is hoe recht zich verhoudt tot de moraal: is moraal een noodzakelijke voorwaarde om van (rechtvaardig) recht te spreken? Deze vraag wordt geïllustreerd aan de hand van het Eichmann-arrest. Eichmann was een Duitse Nazi-officier die door het Hof van Jerusalem werd veroordeeld voor misdrijven tegen de menselijkheid. Eichmann beriep zich op het feit dat wat hij deed ten tijde van het Naziregime niet strafbaar was en dat hij (slechts) bevelen opvolgde (bevoegd gegeven ambtelijke bevelen). Toch werd hij veroordeeld. Sindsdien zijn er verdragen tot stand gekomen die het mogelijk maken mensen te vervolgen voor misdrijven tegen de menselijkheid. In Nederland is er ook wetgeving die het mogelijk maakt om personen die verdacht worden van ‘internationale misdrijven’ te vervolgen.

 

Het is de bedoeling dat je deze wet vindt en bestudeert.

  • ga naar www.overheid.nl en vervolgens naar landelijke wet- en regelgeving;
  • je ziet dat je op diverse manieren kunt zoeken: volledige titel, of woorden of zinsdelen in de titel (of tekst). Welke woorden/zinsdeel ligt voor de hand om te gebruiken? Probeer maar eens. Bewaar de wet met een permanente hyperlink, zodat je de wet thuis snel kunt raadplegen.

Opdracht 4 (parlementaire geschiedenis en link bewaren)

Wat is eigenlijk de achtergrond van de Wet Internationale Misdrijven, waarom en hoe is deze wet tot stand gekomen? Hiervoor moet je de parlementaire geschiedenis raadplegen (zie Hoofdstuk 2 van het boek Grondslagen van het recht – Vaardigheden). Een belangrijk document hiervoor is de Memorie van Toelichting. Zoek deze op. Dit doe je als volgt (bij bestaande wetgeving):

  • Wanneer je de wet hebt gevonden, klik je op het informatie-icoontje;
  • Klik in het linker menu op ‘overzicht van wijzingen voor de regeling’
  • Klik op het oudste kamerstuknummer
  • Scroll en zoek Memorie van toelichting

Een alternatieve zoekmanier is:

  • Ga naar www.overheid.nl
  • Klik op ’parlementaire stukken’
  • Gebruik als zoekterm: ‘de naam van de wet, memorie van toelichting’.
  • Bewaar de hyperlink