Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training Master ASW Jeugdstudies: Opdracht 3.
Literatuursearch
(Waar zoek je?)

Opdracht 3. Zoeken en vinden

Selecteer een aantal zoeksystemen die geschikt zijn voor jouw zoekactie. Zoek naar geschikte bronnen.

Klik hier voor de zoeksystemen.

Gebruik de aanwijzingen in naastgelegen boxen om je keuze te maken.

Gebruik in de systemen de zoekstrategie die je in opdracht 2 hebt gemaakt om geschikte bronnen te vinden. 

Kies minimaal drie relevante bronnen uit, op basis van titel en abstract, en noteer daarvan de gegevens op het formulier (volgens de APA-regels).

Screen je zoekresultaten op basis van titel en abstract op inhoudelijke relevantie voor jouw (deel)vragen.

Gebruik de aanwijzingen in naastgelegen boxen.

Zoeksystemen ASW

Bekijk vanuit welke invalshoek jij je probleem benadert en ga dan op zoek naar zoeksystemen die daarbij passen.

De Universiteitsbibliotheek Utrecht biedt overzicht en toegang tot diverse globale zoeksystemen. Bekijk ook per vakgebied een overzicht met zoeksystemen.  Lees de korte beschrijvingen en kies het systeem dat het beste bij jouw zoekvraag past.

Zoeksystemen

  • Een zoeksysteem dat bij ASW veel gebruikt wordt is Scopus. Dit systeem bevat abstracts van wetenschappelijke artikelen en boekhoofdstukken op alle vakgebieden. Het bevat tevens de verwijzingen uit en citaties van die artikelen en hoofdstukken. Verder bevat het gebruikersvriendelijke filtermogelijkheden waarmee je een te lange lijst met resultaten gemakkelijk kunt inkorten.

  • Web of Science is een soortgelijke wetenschappelijke (citatie)database, maar wat kleiner dan Scopus (ook op het gebied van de sociale wetenschappen). De sociaal wetenschappelijke tijdschriften hebben hun eigen verzameling binnen WoS: de Social Sciences Citation Index (SSCI).

  • Sociological Abstracts geeft bibliografische informatie m.b.t. sociologie. Daarnaast ook sociale psychologie, methodologie, sociologie van de kunst, politicologie, vrouwenstudies, milieuvraagstukken.

  • PsycINFO bestrijkt het hele gebied van de psychologie en de gedragswetenschappen van mens en dier. Biedt ook gegevens over taal en communicatie, cultuur en maatschappij, psychochemie en statistiek. Bevat samenvattingen van tijdschriftartikelen, maar ook boeken en hoofdstukken uit boeken.

  • ERIC is een database op het gebied van onderwijs(kunde), opvoeding en opvoedkunde.

  • WorldCat UU is een catalogus waarin je op wereldwijd, nationaal en Utrechts niveau kunt zoeken naar boeken en artikelen. De collectie van de Universiteitsbibliotheek Utrecht is vindbaar in WorldCat samen met het materiaal van duizenden (ook openbare) bibliotheken en uitgevers wereldwijd.

  • voor een lijst met alle zoeksystemen ga naar de website van de bibliotheek

Waar vind je de volledige tekst?
In deze (en verschillende andere) zoeksystemen kun je per treffer via de UBU-link zien of de publicatie via de Universiteitsbibliotheek (UBU) beschikbaar is: digitaal, maar soms ook (vooral bij boeken) in gedrukte vorm.

  • Google Scholar is handig als je op zoek gaat naar een bekend artikel, maar minder prettig bij het zoeken op onderwerp. Je krijgt grote hoeveelheden (vaak minder relevante of betrouwbare) treffers en je kunt maar zeer beperkt filteren.

De UBU-link is bij Google Scholar geen knop, maar wordt uitgeschreven als Fulltext@UBUlink.

Let op!: Ga naar al deze zoeksystemen via de homepage van de bibliotheek (www.uu.nl/bibliotheek) en klik op de knop Zoeksystemen (achter Direct naar). Op de volgende pagina klik je op de gele button Zoeksystemen per vakgebied (scroll helemaal naar beneden naar Sociale Wetenschappen)

Artikelen zoeken

Wetenschappelijke artikelen zijn, met boeken, de belangrijkste publicatievorm in de wetenschap. De belangrijkste artikelzoekmachines zijn:

Alle zoekmachines hebben hun eigen sterktes en zwaktes en elk vakgebied heeft zijn eigen set van beste zoeksystemen. Je zoekt efficiënter en je zoekresultaat is completer als je die leert kennen. Bij het verkennen van de dekking en zoekopties van zoeksystemen heb je veel aan de hulpschermen van het systeem zelf maar ook aan tutorials en LibGuides. Kijk voor die laatste op de LibGuides-homepage of zoek ze met Google.

Artikelen kun je ook heel goed vinden door literatuurverwijzingen en citaties te volgen uit en naar reeds gevonden publicaties.

Artikelen gepubliceerd als hoofdstuk in een boek

Artikelen verschenen als hoofdstuk in boeken ('edited volumes', 'bundels', 'readers') zijn vrij lastig te vinden. Opties:

  • Met Google Books doorzoek je vaak de full tekst van >20 miljoen boeken en kun je er achter komen dat een artikel/hoofdstuk in een bepaald boek staat.
  • In de Utrechtse ingang voor WorldCat doorzoek je bij e-books vaak ook de inhoudsopgave van die boeken, waarin titels van hoofdstukken en opgenomen artikelen staan. Hier kun je na een zoekactie filteren op artikelen en daarbinnen op hoofdstukken.
  • Scopus is begonnen met indexeren van Engelstalige wetenschappelijke met voor elk hoofdstuk een apart record; kies als document type hiervoor book chapter. In Scopus zijn nu (September 2014) zo'n 400,000 boekhoofdstukken beschreven.

Te veel of te weinig gevonden?

Heb je te weinig gevonden? Probeer dan eens het volgende:

  • Maak je onderwerp minder specifiek (social media ipv Twitter). Of misschien is het onderwerp te recent (nog geen wetenschappelijke publicaties te vinden) of te plaatselijk (alleen Nederland)?
  • Kijk of je de juiste spelling hebt gebruikt, zoek je wel in het Engels?
  • Kijk in al gevonden artikelen, Wikipedia of bijv.  nieuwsberichten  of er nog andere zoektermen (vaktermen, begrippen, synoniemen) zijn die in jouw vakgebied gebruikt worden voor (ongeveer) hetzelfde onderwerp. Die kun je combineren met OR, dan krijg je zowel titels met de ene zoekterm als titels met de andere zoekterm (bijvoorbeeld:  youth OR adolescents OR young adults). Vind je later nog meer geschikte termen dan kun je die weer toevoegen.
  • Een andere optie is trunceren: dwz van je zoekwoorden een gemeenschappelijke stam gebruiken met een sterretje erachter. Bijvoorbeeld: govern* zoekt op : government, governs, governmental etc.
  • Gebruik meerdere zoeksystemen. Ze zijn allemaal anders. De een bevat meer artikelen of boeken dan de ander of ze richten zich op een bepaalde (deel)discipline die ook interessant kan zijn voor je zoekvraag (bijv. criminologie of economie).
  • Gebruik een andere zoekmethode.

Of te veel?:

  • Je kunt je onderwerp nog verder afbakenen. Dit is afhankelijk van je zoekvraag uiteraard, je kunt je misschien beperken tot een deelonderwerp (bijv. vandalisme ipv criminaliteit), geslacht, leeftijd of etniciteit.
  • Let er goed op dat je je zoektermen combineert met AND ( de ene term ÉN de andere term) (in de meeste zoeksystemen  kan dat, maar let op! niet in Google). Dan zoek je op het vóórkomen van meerdere zoektermen tegelijkertijd in één document en krijg je niet artikelen die maar 1 van de gevraagde zoektermen bevatten
  • Daarnaast kun je gebruik maken van de filters in een zoeksysteem (zoals bijv. Scopus) zoals beperken in tijd (publicaties vanaf 2010) of documenttype (alleen artikelen), subject area (bijv social sciences, psychology)  of taal (alleen Engels).
  • Je kunt ook zoekwoorden tussen aanhalingstekens zetten. Als je zoekt op “Social media” tussen aanhalingstekens dan vind je dus alleen publicaties die ook echt exact deze beide zoekwoorden in combinatie bevatten.

Hoe bepaal je de relevantie van een bron

Als je eenmaal een set aan bronnen hebt gevonden is het belangrijk om te evalueren of deze geschikt zijn. Je beoordeelt of ze voldoende aansluiten bij jouw onderwerp (inhoudelijk geschikt, relevantie) en je beoordeelt of de kwaliteit voldoende is (wetenschappelijk geschikt). Hier beperken wij ons tot het bepalen van de relevantie met betrekking tot de zoekvraag.

De relevantie van een publicatie achterhaal je door jezelf deze vragen te stellen:

  1. Biedt de bron informatie die nuttig is voor het beantwoorden van je vraag?
  2. Sluit het niveau van de informatie aan bij je vraag- en doelstelling?
  3. Beantwoordt de bron je gehele vraag of slechts een aspect ervan? Denk aan: periode, personen, groepen etc. 
  4. Geeft de informatie een algemeen beeld? Of gaat het in op uitzonderingen of specifieke gebieden?
  5. Is de (sociale / culturele  / historische) context van het onderzoeksobject hetzelfde als in jouw geval?
  6. Wanneer is het stuk gepubliceerd en wanneer is het onderzoek waarover wordt geschreven uitgevoerd (actualiteit)?

Bedenk dat je slechts zelden een bron vindt die je vraagstelling geheel beantwoordt.

Lees om de bovenstaande vragen te kunnen beantwoorden op zijn minst de samenvatting van een bron, maar als die niet voldoende informatie geeft bekijk dan ook de full text.

Wil je een full text inzien: de UBU-link geeft in het geval van digitale publicaties meestal directe toegang tot het online bezit van de bibliotheek. De UBU link werkt alleen als je ingelogd bent met je Solis-id. 

Waarop letten bij het zoeken van artikelen?

  • Gebruik meer dan één zoeksysteem. In vrijwel geen enkel vakgebied kun je voor het zoeken van artikelen toe met één zoekmachine.
  • Leer één of twee artikelzoeksystemen echt goed kennen, bijvoorbeeld via deze LibGuides.
  • Bij het zoeken naar artikelen kun je heel specifieke (vak)termen gebruiken, meestal Engelstalig. Als je met niet-Engelstalige termen wilt zoeken, kijk dan eerst of of er wel artikelen in die taal in ontsloten zijn.
  • Google Scholar zoekt in de gehele tekst van artikelen. Dat kan een voordeel zijn, maar de kans is vooral groot dat je heel veel treffers krijgt. Gebruik dan ook veel en specifieke termen bij Google Scholar.
  • Google Scholar sorteert resultaat mede op aantal citaties. Nieuwe artikelen zijn nog niet vaak geciteerd en komen dus niet bovenaan. Stel dus een ondergrens voor publicatiejaren in bij Google Scholar in de advanced search opties.
  • Scopus sorteert de resultaten standaard chronologisch. Het kan zinnig zijn dat na de zoekactie te veranderen en te sorteren op relevantie in Scopus.
  • Volg links (indien mogelijk) door te klikken op auteur, keyword, citaties en verwijzingen. Zo vind je verwante informatie.

zie ook de LibGuide Zoekstrategie