Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training BMW Project 1: Goede zoektermen kiezen

Training Literatuur zoeken voor 1e jaars Biomedische Wetenschappen

Leerdoel

In dit onderdeel leer je hoe je goede zoektermen kiest.

OPDRACHT 9

Lees de tekst in de box 'Zoektermen en synoniemen' hiernaast.

Doe een eerste zoekactie in PubMed over het onderwerp waaraan je nu werkt. Hoeveel resultaten vind je?

Bekijk de eerste pagina met resultaten. Lijken ze relevant?

OPDRACHT 10

Lees de tekst in de box 'Vertaling' hiernaast.

Zoek indien nodig de vertaling op van (één van je) zoektermen.

OPDRACHT 11

Lees de tekst in de box 'Standaard trefwoorden (1) - Wat zijn MeSH-termen?' hiernaast.

Open de MeSH Database in PubMed en zoek op één van de zoektermen die je eerder hebt geformuleerd. Kies de meest relevant lijkende MeSH-term door op het blauw onderstreepte trefwoord te klikken.

Bekijk het resultaat, en lees hierbij ook de tekst in het blok 'Standaard trefwoorden (2) - Zoeken met MeSH-termen' hiernaast.

Selecteer nu een relevante 'Subheading' bij de MeSH-term die je hebt gevonden, en zoek hiermee in PubMed.

OPDRACHT 12

Lees de tekst in de box 'Truncatie en aanhalingstekens' hiernaast.

Bedenk of het voor (één van) jouw zoektermen relevant is om truncatie of aanhalingstekens te gebruiken.

OPDRACHT 13

Lees de tekst in het blok 'Bekende artikelen' in de kolom hiernaast.

Zoek met behulp van de ‘Single Citation Matcher’ het volgende artikel op in PubMed.

Single Citation Matcher - example article

(klik op de afbeelding voor een grotere versie)

 

Klik op de titel van het gezochte artikel om het abstract te lezen (indien aanwezig). Onder het abstract staat een ‘pull-out’ menu ‘Publication Types, MeSH Terms, …’. Als je hierop klikt krijg je te zien welke MeSH-termen aan deze treffer zijn toegekend. Probeer dit uit.

PubMed - pulldown

OPDRACHT 14

Zoek op de zojuist beschreven manieren naar synoniemen voor je zoekterm(en)  en schrijf deze op.

Denk hierbij zowel aan de aandoening zelf als aan het aspect van de aandoening (bv. therapie of diagnose) waar je literatuur over wilt vinden.

Probeer zo specifiek mogelijk te zijn!

DE VOLGENDE SUBTAB

Ga nu verder met het tweede onderdeel onder de tab van PubMed: 'een zoekactie opzetten'.

Zoektermen en synoniemen

Of je met een zoekactie veel of weinig literatuur vindt, en of die literatuur relevant is of niet, hangt voor een groot deel af van de zoektermen die je gebruikt.

Niet alle relevante artikelen zullen precies de door jou gekozen zoektermen gebruiken. Daarom is het advies om – waar mogelijk- óók gebruik te maken van synoniemen. Vaak ben je bij het verkennen van je onderwerp al synoniemen voor veelgebruikte vaktermen tegengekomen.

Daarnaast zijn er nog verschillende manieren om synoniemen te vinden voor zoektermen. In deze training zullen we een aantal van deze manieren behandelen.

Vertaling

Veel informatiebronnen, waaronder PubMed, zijn in het Engels. Om te zoeken in deze informatiebronnen moet je dus Engelse zoektermen gebruiken.

Digitale (medische) woordenboeken zijn te vinden via de pagina met zoeksystemen van de Universiteitsbibliotheek. Bij 'Beperken tot soort' kun je woordenboeken selecteren:

Zoeksystemen beperken tot soort

Gebruik bijvoorbeeld Pinkhof Geneeskundig Woordenboek om de wetenschappelijke benaming van een term te vinden (deze wordt vaak ook in het Engels gebruikt), of de Van Dale Online woordenboeken voor Engelse vertalingen.

Standaard trefwoorden (1) - Wat zijn MeSH-termen?

Veel informatiebronnen (waaronder PubMed) maken gebruik van standaard trefwoorden. Aan elke referentie worden één of meerdere trefwoorden toegekend uit een lijst van vaste trefwoorden. Je kunt op die trefwoorden zoeken, en op die manier snel een lijst met relevante artikelen vinden.

De standaard trefwoorden van PubMed zijn de MeSH-termen (MeSH = Medical Subject Headings). Een overzicht van alle MeSH-termen vind je in de 'MeSH Database’ - rechts onderin het beginscherm van PubMed, onder ‘More Resources’.

PubMed - MeSH Database

Standaard trefwoorden (2) - Zoeken met MeSH-termen

In de MeSH Database zie je de precieze betekenis van elke term, de verfijningen (‘Subheadings’); zoektermen die automatisch vertaald worden naar deze MeSH-term (‘Entry Terms’). Soms zie je ook ‘Previous Indexing’ (als vroeger een ander trefwoord gebruikt werd) en ‘See Also’ (verwijzingen naar andere MeSH-termen). Ten slotte vind je er een overzicht van de relatie tussen indextermen onderling. MeSH-termen zijn georganiseerd in een boomstructuur, en één MeSH-term kan in verschillende ‘bomen’ voorkomen.

Je kunt de informatie in de MeSH Database gebruiken om je zoekactie aan te passen: soms vind je hier synoniemen, of ideeën om je zoekactie te verfijnen of juist uit te breiden.

Je kunt vanuit de MeSH Database direct zoeken in PubMed: In de rechterkolom vind je bovenaan de ‘PubMed Search Builder‘ . Via de knop ‘Add to Search Builder’ komt de gekozen MeSH-term in dit zoekvenster te staan. Met de knop ‘Search PubMed‘ zoek je de MeSH-term vervolgens in PubMed.

Let op: Als je de MeSH-term in combinatie met bepaalde ‘Subheadings’ wilt zoeken, vink je eerst de desbetreffende ‘Subheadings’ aan.

PubMed - zoeken op MeSH

Truncatie en aanhalingstekens

Om termen met andere uitgangen of een alternatieve spelling te vinden, kun je het truncatie-symbool gebruiken: een asterisk (*). PubMed zoekt dan op alle woorden en woordcombinaties die met de genoemde letters beginnen. Voorbeeld: ‘obes*’ zoekt zowel op het woord ‘obese’ als op de woorden ‘obesitas’, ‘obesity’,  en alle andere woorden en woordcombinaties die beginnen met ‘obes’.

Let op: als er meer dan 600 woorden/woordcombinaties worden gevonden, geeft PubMed een waarschuwing. In dit geval worden niet alle variaties van je getrunceerde zoekterm meegenomen in de zoekactie. Je moet je zoekterm dan aanpassen, bv. door een langere woordstam te nemen als zoekterm of door zelf de beoogde woordvarianten in te voeren.

 Wildcard_search

Aanhalingstekens kun je gebruiken als je zoekterm uit meer dan één woord bestaat. Je voorkomt hiermee dat PubMed de woorden uit je zoekterm ook los van elkaar zoekt.

Een paar aandachtspunten:

  • PubMed herkent alleen dubbele aanhalingstekens (“)
  • Bij gebruik van truncatie of aanhalingstekens zet PubMed de zoekterm(en) niet langer om naar MeSH.
  • Gebruik truncatie en aanhalingstekens nooit in combinatie – truncatie werkt dan niet goed.

Een bekend artikel vinden

Als je op zoek bent naar een bekend artikel, bijvoorbeeld een artikel dat je bent tegengekomen in een handboek of een artikel dat je is aangeraden door je begeleider, dan kun je gebruik maken van de ‘Single Citation Matcher’ in het beginscherm van PubMed, onder ‘PubMed Tools’.


In de ‘Single Citation Matcher’ kun je de gegevens invoeren die je van de publicatie hebt. Vaak is het al voldoende om tijdschrifttitel, jaargang en paginanummer in te voeren; een handige toepassing als je incomplete gegevens hebt!