Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training bronnen zoeken en gebruiken bij cursus GEO1-2105 / GEO1-2204 / GEO2-2204: 4. Zoeken

onderzoeksvaardigheden 1 voor milieu- en innovatiewetenschappen

Informatie over zoekmethodes en over publicaties (online) in handen krijgen

Geschate tijd: 10 minuten

Je gaat zo via de subpagina´s A t-m D van dit vierde onderdeel daadwerkelijk zoeken naar artikelen, boeken, rapporten en nieuws. Hiernaast vind je informatie over zoekmethoden en zoektechnieken en over hoe gevonden publicaties daadwerkelijk in handen te krijgen. Lees die diagonaal door en bekijk even op de eerste subpagina de interactieve tabel van het informatielandschap.

Hoe zoek ik? Zoekmethodes

  • Sneeuwbalmethode: zoeken op basis van de kenmerken  van een publicatie die je al hebt gevonden. (auteur, verwijzingen, citaties, trefwoorden etc.) Het gaat vaak heel simpel door links te volgen in een zoekmachine, literatuurdatabase of verwijzingen uit de literatuurlijst in een boek. Je vindt met deze methode alleen oudere literatuur.
  • Citatiezoeken is een speciale vorm van de sneeuwbalmethode waarbij je citatielinks volgt. (Cited by in Google Scholar bijvoorbeeld) Je vindt met deze methode recentere literatuur.
  • Systematische methode: Het zoeken volgens een stappenplan om zoveel mogelijk relevante publicaties te vinden. Je combineert bij deze methode zoektermen d.m.v. operatoren.
  • Catalogusmethode: Met zelfbedachte zoektermen zoeken in een zoekmachine die literatuur in een bepaalde collectie/verzameling doorzoekbaar maakt. Bijvoorbeeld in WorldCat.

Hoe zoek ik? Zoektechnieken

  • Booleaans zoeken: combineren en uitsluiten met AND, OR, NOT
  • Exact phrase: zoeken op exacte woordcombinatie
  • Trunceren: zoeken met de gemeenschappelijke stam van een groep woorden
  • Maskeren: een of meer tekens waarover je onzeker bent niet als vereist mee laten tellen voor de zoekmachine
  • Trefwoorden van auteurs of makers van een zoeksysteem gebruiken
  • Thesauri gebruiken: (vakspecifieke) overzichten van hoe vaktermen met elkaar samenhangen
  • Veldspecifiek zoeken: aangeven dat je termen in een bepaald deel van de publicatie moeten voorkomen (titel, samenvatting, auteursnaam)
  • Filters en 'limits' gebruiken: beperken van je resultaat door alleen publicaties met bepaalde kenmerken te selecteren (taal, publicatiejaar etc.)

Hoe zoek ik? Opbouw zoekactie

Je hebt een zo specifiek mogelijke zoekvraag bedacht en je hebt een aantal goede zoektermen om je zoektocht mee te beginnen. Je weet ook al welke zoeksystemen je gaat gebruiken. 

Nu moet je alleen nog weten hoe je die zoeksystemen moet gebruiken. Je kunt verschillende zoekmethoden- en technieken toepassen.

UBUlink:beschikbaarheid van publicaties

In je zoektocht naar wetenschappelijke literatuur kom je soms de UBUlink tegen. Deze link geeft informatie over de beschikbaarheid van de publicatie via de universiteitsbibliotheek, zowel digitaal als op papier.

UBUlink: snel naar de publicatie 

Je kunt in verschillende zoeksystemen publicaties vinden die je in handen wilt krijgen. Op veel van deze plekken kun je hiervoor de UBUlink gebruiken.

De UBUlink geeft in het geval van digitale publicaties meestal directe toegang. Bij papieren publicaties geeft de link informatie over de beschikbaarheid bij de Universiteitsbibliotheek Utrecht.

De universiteitsbibliotheek heeft het niet, wat nu?

  1. Toont de UBUlink misschien niet de correcte aanwezigheidsinformatie? Controleer deze handmatig in WorldCat (op titel boek of gedrukt tijdschrift) en/of de tijdschriftenlijst (op titel tijdschrift).
  2. Is een boek misschien gratis online beschikbaar? Check Google Books. Is een tijdschriftartikel misschien gratis online beschikbaar? Check Google Scholar (de links in de rechterkolom).
  3. Is de publicatie in een andere Nederlandse bibliotheek? Materiaal bij andere Nederlandse bibliotheken vraag je aan vanuit WorldCat door op de titel van de publicatie te klikken. Onder "Availability" vind je bij "Libraries Worldwide" de knop "Interlibrary request". Je komt dan in een aanvraagscherm waar je je verzoek kunt plaatsen. Deze dienst is niet gratis. Lees meer over hoe je aanvraagt en leent bij andere bibliotheken op de website van de bibliotheek. Lenen bij andere universiteitsbibliotheken is voor studenten in Nederland kostenloos: eerst een pasje laten maken, dan zelf ophalen en terugbrengen. Je kunt natuurlijk ook iemand die je kent een kopie laten maken in een andere bibliotheek.
  4. Zou deze publicatie ook in de Universiteitsbibliotheek Utrecht moeten zijn? Je mag een aanschafsuggestie indienen. Of neem contact op met de vakspecialist.
  5. Auteur mailen: de auteur van het artikel verzoeken het stuk toe te sturen. Op uitgeverssites en in bestanden als Scopus staan vaak de mailadressen van auteurs genoemd.
  6. Hulp vragen via Twitter is handig bij artikelen uit tijdschriften waar de UU geen abonnement op heeft en die niet Open Access zijn. Verstuur een tweet met de URL en voeg daar de hashtag #icanhazpdf aan toe. De kans is groot dat je dan in contact komt met iemand die je (een PDF of andere versie van) het stuk rechtmatig kan toesturen.
  7. Is de publicatie misschien in een buitenlandse bibliotheek beschikbaar? Als je het in WorldCat vindt kun je het bestellen via IBL.
  8. Zelf aanschaffen? Online toegang tot een artikel kan meestal via de uitgeverssite van het tijdschrift worden gekocht (met een creditcard); boeken kun je uiteraard kopen via de (online) boekhandel.