Skip to main content
Universiteitsbibliotheek – LibGuides

Training bij Culturele Antropologie 1: Inleiding in CA: Bronnen evalueren:

opdracht 7

In het studieonderdeel Culturele antropologie 1 maak je een geannoteerde bibliografie. Voor het zoeken van het wetenschappelijk materiaal gebruik je deze Libguide

Waarom moet je je bronnen evalueren?

Gevonden bronnen zul je voor gebruik moeten evalueren op relevantie en wetenschappelijkheid om de betrouwbaarheid van jouw tekst (zoals een scriptie, paper etc.) te verhogen. De betrouwbaarheid van jouw tekst wordt mede bepaald door de bronnen die je gebruikt. 

Opdracht 7: Bronnen evalueren

Bekijk voor deze opdracht of de boeken die je gevonden hebt wetenschappelijk (genoeg) zijn:

A. Zoek van het eerstgevonden boek uit waar de auteurs/redacteuren werkzaam zijn en/of wat zij nog meer hebben geschreven.

B. Bekijk van het tweede boek bij welke uitgever het boek is uitgegeven en wat je over die uitgever kunt vinden.

C. Probeer uit te zoeken of er recensies (book reviews) zijn geschreven over de boeken die je hebt gevonden en in welke tijdschriften die dan staan en of de recensies positief of negatief zijn.

Bij tijdschriften kun je ook kijken naar auteurs, editors, het tijdschrift zelf  (uitgever, peer review) en naar de impact van een tijdschrift (citaties en social media).

D. Ga op zoek naar de impact factor van het tijdschrift 'Journal of Youth and Adolescence' en kun je vinden of dit een peer reviewed journal is? Bekijk ook eens de metrics van het tijdschrift Clinical Psychology Review Hier vind je naast de impact factor (JIF) ook andere journal metrics en gegevens over social media aandacht (ook wel altmetrics genoemd) van artikelen.  Bekijk bijvoorbeeld eens van het artikel 'What is compassion and how can we measure it? A review of definitions and measures' wat de social media impact was op Twitter en andere social media.​

Wil je meer weten over het evalueren van bronnen kijk dan eens in de Libguide Evalueren van bronnen

Vuistregels bij selectie van bronnen

  1. Gebruik boeken geschreven door wetenschappers (staat vaak in het boek), liefst gepubliceerd door wetenschappelijke uitgeverijen.
  2. Gebruik zoveel mogelijk tijdschriftartikelen uit peer reviewed tijdschriften (staat in het tijdschrift, of kijk in de tijdschriftenlijst).

Bij gebruik van ander materiaal is het extra belangrijk zelf te controleren wat het niveau is. Dit alles uiteraard onder voorwaarde dat de bron inhoudelijk relevant is.

Hoe bepaal je de wetenschappelijkheid van bronnen?

Bij het bepalen van de kwaliteit en wetenschappelijkheid van bronnen kun je uitgaan van drie soorten controle:

  1. Controle door anderen, voorafgaand aan publicatie
    • redactie: redacties van wetenschappelijke tijdschriften zijn strenger dan die van niet-wetenschappelijke tijdschriften
    • uitgever: sommige uitgevers geven alleen wetenschappelijke boeken uit
    • peer review: sommige tijdschriften en uitgevers vragen experts vooraf publicaties (blind) te beoordelen
    • zoekmachine/online bibliografie: sommige zoekmachines nemen alleen artikelen uit hoogwaardige, peer reviewed, tijdschriften op (Scopus en Web of Science bv.)
    • financier: sommige tijdschriften vereisen dat bij onderzoek wordt aangeduid wie het gefinancierd heeft (bv. bij artikelen over tests van nieuwe medicijnen)
  2. Controle door anderen, achteraf
    • besprekingen (bij boeken): hoe zijn de recensies over het boek?
    • citaties (vooral bij artikelen:): wordt het stuk vaak geciteerd (rekening houdend met de publicatiedatum) en vooral: wat wordt er over gezegd?
  3. Controle door jezelf
    • aanduiding van auteur en datering van de tekst (vooral bij webpagina's)
    • affiliatie van de auteur: de werkkring geeft soms wat extra zekerheid over wetenschappelijk niveau, bijvoorbeeld als de auteur bij een universiteit werkt
    • gebruik van bronnen uitgegeven door wetenschappelijke uitgevers
    • aanduiding doelgroep (vooral bij websites en rapporten)
    • aanwezigheid van expliciete vraagstellingen en conclusies
    • aanwezigheid van een verantwoording van de gebruikte methode: hoe heeft men het onderzoek aangepakt, waar komen gegevens vandaan?
    • aanwezigheid voldoende en hoogwaardige literatuurverwijzingen of noten: op welke inzichten baseert men zich?
    • het niveau van het taalgebruik

Meer specifiek: tijdschriften beoordelen

Om te bepalen of een tijdschrift wetenschappelijk (genoeg) is zijn er verschillende indicatoren. Bekijk deze uitgebreid in de libguide Evalueren van bronnen.

  • van belang is onder andere of een tijdschrift peer reviewed is (dwz dat de artikelen - meestal voor publicatie - door vakgenoten wordt beoordeeld),
  • of de artikelen in het tijdschrift er netjes uitzien (o.a. goede bronvermeldingen, verantwoording van gebruikte methodes, affiliaties van auteurs vermeld, financieringsbronnen genoemd, etc.)
  • en of de redactie en de auteurs van een tijdschrift bekend zijn in hun vakgebied.
  • een andere manier om te bekijken of een tijdschrift wetenschappelijk is, is om te kijken naar de (aantallen) citaties naar artikelen uit dat tijdschrift.
  • op basis van deze citaties worden ook wel citation metrics berekend  (zie box Journal metrics).

Journal metrics

Er zijn verschillende bibliometrische indicatoren die kijken naar de impact van wetenschappelijke  tijdschriften. De meeste hiervan worden berekend op basis van de twee grote citatie databases Web of Science en Scopus.

Op basis van Web of Science: o.a. Journal Impact factor (JIF), Immediacy Index, Eigenfactor (ook via eigenfactor.org). Allen te vinden in de Journal Citation Reports.

Op basis van Scopus: SCImago Journal Rank (SJR) (zie ook Scimago), Source Normalized Impact per Paper (SNIP), CiteScore. Allen te vinden in Scopus.

Veel uitgevers bieden informatie over de impact van hun tijdschriften op de websites van de betreffende tijdschriften.

Meer informatie vind je in de libguide Traditional and altmetrics.

Volgende opdracht

Meer weten?

In dit gedeelte van de training gaan we in op het evalueren van je gevonden bronnen. Zal, kan en mag ik deze gebruiken? 

Wil je hier meer van weten (wat is bijvoorbeeld de CRAPMAP en wat kan ik ermee?) en wil je meer oefenen, doe dan module 3 uit de online informatievaardighedentraining Compass

Peer review

Peerreview (Engels:peer review, ook wel aangeduid als collegiale toetsing of onderlinge toetsing) is een methode om de kwaliteit van (geschreven) werk te verbeteren, verifiëren of controleren door het werk te onderwerpen aan de kritische blik van een aantal gelijken (Engels: peers), meestal vakgenoten of collega's van de auteur.

(bron: Wikipedia

Hoe peer review werkt wordt heel helder uitgelegd door onze collega's uit Groningen.